İSLAM DİNİNDE TEMİZLİĞİN ÖNEMİ VE ÇEŞİTLERİ

İSLAM DİNİNDE TEMİZLİĞİN ÖNEMİ VE ÇEŞİTLERİ
İSLAM DİNİNDE TEMİZLİĞİN ÖNEMİ VE ÇEŞİTLERİİslâm Dini, sıhhatin(sağlığın) büyük bir nimet olduğunu bil­dirmiş,mü'minlere yüklediği vazifelerle sıhhat kazan­dırıcı ve koruyucu bütüntedbirleri günlük faaliyet programı içine almıştır. Dinimiz, bu maksatla ve güzelliğe erdirmek ama­cıyla temizliğe sonderece ihtimam gösterilmesini em­retmiştir.

İSLAM DİNİNDE TEMİZLİĞİN ÖNEMİ VE ÇEŞİTLERİ

İslâm Dini, sıhhatin(sağlığın) büyük bir nimet olduğunu bil­dirmiş,mü'minlere yüklediği vazifelerle sıhhat kazan­dırıcı ve koruyucu bütüntedbirleri günlük faaliyet programı içine almıştır.

Dinimiz, bu maksatla ve güzelliğe erdirmek ama­cıyla temizliğe sonderece ihtimam gösterilmesini em­retmiştir.

Umumî temizliğe o derece önem verilmiştir ki, te­mizlik,Peygamberimizin diliyle İslâm'a imanın değiş­mez bir gereği olarak şöyle takdimbuyrulur:«... Temizlik imanın yansıdır.» (1)

Peygamberimiz, bu mevzu ile alâkalı diğer sözlerin­de şöyle buyururlar:«Gücünüz yettiği kadar temizliğe riayet ediniz. Allah İslâm Dini'ni temizliküzerine kur­muştur. Cennete de ancak temiz olanlar girecektir.» (2)

Temizliğe yapılan bu umumî çağrılar yarımda ay­rıca vücut, elbise,mekân ve yol temizliği üzerinde hu­susiyle ve hassasiyetle durulmuştur.

VÜCUT TEMİZLİĞİ

Kur'ân-ı Kerîm âyetleriyle ve Peygamberimizin sözleriyle vücuttemizliğine çok önem verilmiştir.

  a - Gusül ve Abdest temizliği

Mâide sûresinin 6. âyetinde Rabbimizin emriyle, cünüplük halindealınması ge­reken gusül abdesti ve vakit namazları için alınması zarurî olanabdestler vücut temizliğini sağlayacak dini görevlerdir.

Yıkanmayı gerektiren cünüplük hali dışında Pey­gamberimizin her haftavücudumuzu bir defa yıka­mamız ve hususiyle cuma namazlarına gelirken boyabdesti almamız hususundaki tavsiyeleri de vücut te­mizliğine yönelticiöğütlerdir.

Yüce Peygamberimiz - Önderimiz şöyle buyurur­lar: [«Her yedi günde birgün, başını ve vücudunu yı­kaması her bir mü'minin görevidir.»

«Cuma günü bütün vücudunu yıkamak akıl - ba­liğ olmuş (ergen) hermü'minin vacib görevidir.»] (3)

Sıhhatimiz için sağladıkları faydaların büyüklüğü yarasıra gusülabdesti ve namaz abdestleri Rabbimizin emri olduğu için farzdır.Peygamberimizin açıklama­sına göre de günahlarımızdan arındıran ibâdetlerdir.

b - Diştemizliği :

Dinimiz, asrımız tıbbında önemi daha iyi kavranan dişsağlığı üzerinde de ehemmiyetle durmuştur.

Peygamberimiz bumevzuda şöyle buyururlar: «Ümmetime ağır geleceği endişesini taşımasaydım her namazda   (her namaz abdestinde) dişlerintemizlenmesini emrederdim.»

Vücut sağlığı ile yakın ilgisi bulunan diş sağlığını pek çokhadisleriyle öğütleyen Peygamberimiz, diş te­mizliğine riayet etmeyen bazısahabilere (Size ne oluyor da dişleriniz sararmış olduğu halde huzurumageliyorsu­nuz?) buyurarak bu durumu onaylamadığını bildirmiş­tir. (4)

Peygamberimizin diş sağlığına büyük bir önem vermiş olması sebebiyledirki on dört asırdır ciddî Müslümanlar muhtelif ağaç dallarından elde edilen vedev­rimizde macunla kullanılan fırçalara üstünlüğü ilmî usullerle ispatlananmisvakı kullanmışlardır ve de kul­lanmaktadırlar.

c - Saçtemizliği:

Dinimizde saç temizliğine özel bir önem ve­rilmiştir.Peygamberimizşöyle buyururlar:«Her kimin saçı varsa (temizleyerek ve tarayarak) onugüzelleştirsin.» (5)

d - Diğertemizlik görevleri:

Muhterem Mü'minler!

Vücut temizliği ile alâkalı diğer mühim vazifeleri­mizi dePeygamberimizin anlamını sunacağımız şu ha­dislerinden öğreniyoruz.

Aziz Peygamberimizşöyle buyururlar : «On şey fıtrattandır; (Peygamberlerin tatbik ettik­leri veilahi şeriatlarda yer alan âdetlerdendir.) Kasık ve kol tuk altı kıllarınıgidermek, sünnet olmak, tırnak kes­mek, bıyıkları kırpmak, misvak kullanmak,burun te­mizlemek, sakalın bir tutamdan fazlasını almak, ye­meklerden önce vesonra elleri, bilhassa parmak boğum­larım yıkamak, küçük abdestte kurulanmak,büyük abdestte su ile temizlenmek.» (6)

Sıhhat kazandırıcı bu on görev içinde sünnet olma vacib birgörevdir.Kasık ve koltuk altı kıllarını gidermek, tırnak kes­mek, haftada biryapılması öğütlenen fakat kırk gün­den fazla bırakılması harama yakın bir günaholan vazifelerimizdir.

Muhterem Mü'minler!

Peygamberimiz «Yemekten önce ve sonra elleri yı­kamak yemeğinbereketidir.» buyurarak yiyeceğimiz maddelere temiz elle tutulmasını daemretmiştir. Pey­gamberimiz, hastalık yapıcı mikropların gıda madde­leriylealınmasını engelleyici diğer mühim bir emirleriy­le de, yemek yerken, suiçerken sağ elimizi kullanma­mızı, taharet için su kullanırken de sol elimiziistimal etmemizi emir buyurmuşlardır.

Peygamberimiz, küçük abdest bozarken oturmamı­zı ve sidiksıçramalarından korunarak sıhhatimizi ko­rumamızı da emretmişlerdir.

e - Su ile taharet:

İslâm Dini'nin vücut temizliği ile alâkalı olarak emrettiği ve 20. asırinsanlığının halâ önemini idrâk edemediği bir mühim temizlik türü de su iletaharet­lenmedir.

Kâğıtla temizlenmenin tam anlamıyla mümkün olmayacağı, dolayısıylavücudun mikrob barınağı ve pis koku kaynağı olacağı açık bir gerçektir.

Peygamberimiz «...Allah iyice temizlenenleri se­ver.» anlamındaki Tevbesûresinin 108. âyetini su ile temizlenenler olarak açıkladığı ve su iletaharetlenme­ye teşvik buyurduğu içindir ki su ile temizlik biz mü­minleringörevi olmuştur.

ELBİSE TEMİZLİĞİ

Mü'minlerin temiz elbise giymeleri de Kur'ân'ımızın ve ŞanlıPeygamberimizin emirleri arasındadır.

Müddessir sûresinindördüncü âyetiyle Peygambe­rimizin şahsında bütün mü'minlere temiz elbisegiymeleri emrolunmuştur.    

Peygamberimiz de bumevzuda şöyle buyurmuşlardır:Elbiselerinizi güzelleştiriniz ki insanlararasında bir benek gibi olasınız. (7)

Bir defasında kirli elbiseli bir zâtı görünce, Pey­gamberimiz: «Bu adamelbiselerini yıkayacak bir şey bu­lamamış mı?» buyurarak mü'minler için bu halitas­vip etmediklerini açıklamışlardır.

MEKAN  TEMİZLİĞİ

Müslümanların bulundukları evleri ve iş yerlerini temiz tutmaları dakesinlikle emredilmiştir.

Peygamberimiz şöylebuyururlar:«Allah güzeldir, güzeli sever. Temizdir, temizi se­ver. İkramedicidir, ikram edilmesini sever. Cömerttir, cömertliği sever. Evlerinizi, işyerlerinizi ve çevrenizi temiz tutunuz. Yahudilere benzemeyiniz.» (8)

Ayrıca yine Peygamberimizin diliyle yolların, cad­delerin,gölgeliklerin temiz tutulması,   kirletilmemesi, insanlara zararı muhtemel olan tükürük, sidik ve bal­gamçıkarılmaması da emrolunmuştur.

Peygamberimiz yollara ve dinlenme yerlerine ab­dest bozmanın Allah'ınazabına uğratacak bir günah olduğunu özellikle açıklamış, durgun sulara abdestbozulmasını da yasaklamıştır.

Mekân temizliği ile ilgili olarak sunulan hadîsler evlerin, işyerlerinin, caddelerin ve sokakların temiz tu­tulması lüzumunu öğretmektedir.

Bu dinî ölçüler halk sağlığım tehdit eden lâğımla­rı açıkta bırakmanınharamlığını da açıklamaktadır.

Muhterem Mü'minler!

Hutbemizde sunduğumuz vücut, elbise ve yer te­mizliği ile alâkalıemirleri ve yasakları ile temizliği bir iman umdesi haline getiren dinimizmü'minleri temiz bir yaşayışa ve sağlıklı bir hayata yöneltmiştir.

Yüce Rabbimden cümlemizi maddî ve manevî kir­lerden korumasını dilerim.

1. M. Mesâbîh, Hn. 296.

2.  C. Sagîr, 1/133

3.  M. Mesâbih, Hn. 539, 538.

4.  M. Mesâbîh, Hn. 390; M. Zevâid,1/2Ü0.

5.  S.  Ebû  Dâvud, Evvelü  Kitabit - Tereccül  B. Fi  Islahış Şa'ri

6.  M. Mesabih,Hn. 379.

7.  C. Sağır, 1/12.

8.  Tac,3/162.

 

 

 



Ali Rıza DEMİRCAN
http://www.alirizademircan.net/islam-dininde-temizligin-onemi-ve-cesitleri-3-77h.html



Ana Sayfa | Biyografi | Eserleri | Cuma Hutbeleri | İnceleme Makale | Güncel Konular | Haberler | İletişim