Kur’ân-ı Kerîm’e göre kadın nasıl boşanır?

İslâm Dini'nin helâl kıldığı  boşama, kadının temizlik döneminde cinsî münâsebette bulunulmadan yapılan boşamadır.Erkeğin, takriben bir hafta süren âdet hali döneminden sonra, temizlik devresine giren karısına karşı cinsel bakımından arzulu olacağı tabîidir.

Arzu duyulacağı bir sırada erkeğin cinsel ilişkide bulunmadan karısını, -ben seni boşadım- diyerek boşaması, âdet haline nazaran boşamasından daha isabetli olacaktır.

Sonunda pişmanlığı ve ıstırabı duyulmayacak bir boşama yapabilmek için boşamanın yeterli bir zaman süresi içinde, iyice düşünülerek yapılması ve cinsel duyguların da gerçekçi bir kontrolden geçirilmesi lâzımdır. Bunun en doğru şekli de boşamayı temizlik döneminde yapmaktır.

Şimdi Kur'ân çizgisindeki  bu doğru şekli açıklayalım:

Yüce Rabbimizin insanlara yönelik nihâi yasalarını (emirleri ve yasaklarını) ihtiva eden Kur'ân-ı Kerîm, insan ve toplum hayatını evlilik üzerine oturtmuştur. Bu sebeple Kur'ân-ı Kerîm'de özel olarak evliliğe değil boşanmaya vurgu yapılmıştır.

Rabbimiz boşamaya/boşanmaya izin vermiş öneminden ötürü boşamayla ilgili kuralları sevgili peygamberimize bırakmadan bizzat açıklamıştır.

Konuya ayrılan Talak sûresinin ilk iki ayeti ile* Bakara sûresinin alakalı beş ayetinde** (228-232) erkek tarafından boşama ve kadın tarafından boşanmanın nasıl yapılacağı bildirilmiştir. 

 Değinilen yedi ayette konu üç defa Allah'a ve ahiret gününe iman ile irtibatlandırılmıştır. Boşama-boşanma ile ilgili kuralların Allah'ın sınırları (hudûdullah) olduğuna sekiz defa açıklık getirilmiştir. Bu sınırların aşılmaması şeklindeki ilâhi emir pekiştirilmiştir. Allah'ın bu sınırlarının hafife alınmaması ve onları çiğneyenlerin nefislerine zulm etmiş olacağı ve zalimleri oluşturacakları gerçeği beyan edilmiştir. Bilgili fertlerden oluşan topluma yapıldığı ve ancak onlar tarafından değerinin bilinebileceğine işaretle boşama-boşanma ile ilgili kuralların Rabbimizin indirdiği nimet olarak algılanması emredilmiştir.

 • İlgili âyetlerin açıklanması

Talak sûresinin ilk iki âyetine göre boşamaya karar vermiş kişi karısını adeti sonrasındaki temizlik döneminde ilişkiye girmeden ‘ben seni boşadım' diyerek boşar. Boşanan kadın Bakara sûresinin ikiyüz yirmi sekizinci âyetine göre yaklaşık üç ay sürecek üç temizlik veya üç adet döneminden oluşan iddetini

beklemeye başlar. Boşanan kadın zina ve hırsızlık gibi apaçık bir günah-suç işlemedike koca tarafından evinden çıkarılmaz, kendisi de çıkmaz. İddet döneminde nafaka ile koca yükümlüdür.

Kadının üç temizlik veya üç adet döneminden oluşan iddeti biterken koca boşama kararını bir daha gözden geçirir. Kararlı ise inancı, ahlakı ve hafızasına güvenilir iki şahitin önünde erdemli tavırlar sergileyerek karısını boşadığını açıklar. Böylece boşama gerçekleşmiş olur. Boşanan kadın yeni bir nikâh akdi ile kendisini boşayan kocası ile ikinci defa evlenebileceği gibi bir başka kişi ile de evlenebilir.

Bakara sûresinin ikiyüz yirmi sekizinci ayetine göre boşanan kadın, koca evinde üç temizlik veya üç adet döneminden oluşan iddetini beklerken, koca iyi niyetli olmak şartıyla vaz geçtim diyerek veya ilişkiye girerek boşamadan vazgeçebilir. Boşamadan vaz geçilerek yapılan bu dönüş üç evlilik ve üç boşama hakkından birini kullanmak ve ikinci evliliği gerçekleştirmek anlamını ve hükmünü taşıyorsa da yeni bir nikah akdini gerektirmez.

 

Kişi açıklanan şekilde eşini boşadıktan sonra boşadığı kadınla, kadının rızasıyla yeniden evlenebilir. Bu ikinci evlilik olur. Gerçekleştirilecek bu ikinci evlilikte de kişi karısını yukarıda açıklanan üç âdet veya temizlik dönemini içeren tek meşru yolu izleyerek boşayabilir. Bu ikinci boşama ile Bakara sûresinin ikiyüz yirmi dokuzuncu âyetinde açıklanan iki boşama gerçekleşmiş olur.

İki defa evlenip boşanan eşler karşılıklı rıza ile üçüncü defa da evlenebilirler. Ancak bu üçüncü evlilik de boşama ile sonuçlanırsa artık bir daha evlenemezler.

Kur'ân ve Sünnet'in zahirine ve rûhûna uygun olan boşama budur. Aksi görüşler ve uygulamalar Allah'ın sınırlarını (hudûdullah) çiğnemektir. Böylece Kur'ân-ı Kerîm'in Bakara sûresi'nin ikiyüz yirmi sekizinci âyetine göre boşanan kadının beklemesi gereken üç adet veya temizlik dönemini içeren iddet de beklenilmiş olur.

Üç defa evlenen ve boşanan  eşler Kur'ân hükmü olarak artık isteler de bir daha evlenemezler.

"Koca (üçüncü defa evlendiği) eşini boşarsa üçüncü defa boşanan kadın başka bir erkekle evlenmedikçe bir daha kendisine helal olmaz. Eğer sonraki de onu boşarsa her ikisinin de Allah'ın koyduğu sınırlarını koruyabileceklerini düşünmeleri şartıyla birbirine dönmelerinde ikisi için de bir günah yoktur. Bunlar anlama ve kavrama yeteneğine sahip olanlara Allah''ın açıkladığı sınırlardır." (Bakara 230)

Üç defa evlenip boşanan eşlerin evlenebilmeleri için ilâhî kaderin onlara yardımcı olmasından başka helâl bir yol yoktur.Yani kadın bir başka erkekle evlenir de, evlendiği kocası ölür veya onu boşarsa, o zaman evlenebilirler. Ancak kadının misâlimizdeki ilk kocası ile evenebilmesi için yaptığı evliliğin anlaşmalı olmaması ve cinsî münâsebeti içermesi lâzımdır.

• Kadının boşanması

Evlenirken kadına ön tazminat niteliğinde mehir vereceği, boşamada örfe göre bir miktar ödeme yapacağı, kadının ve olacak çocukların nafakasını da üstleneceği için boşama hakkı öncelikle erkeğe verilmiştir. Ancak kadın aldığı mehri veya daha azını ya da fazlasını iade etmesi koşuluyla hakim kararıyla boşanabilir. Bu hak Kur'ân'da Bakara sûresinin 229. ayetinde şöylece açıklanmıştır:

"Boşama iki defa yapılabilir. Her bir boşamadan sonra evlilik ya iyilikle devam ettirilir ya da güzel bir şekilde sona erdirilir. Kadınlara mehir olarak verdiklerinizden herhangi bir şeyi geri almanız her iki tarafında Allah koyduğu sınırları koruyamamaktan korkmaları hali dışında sizin için helal değildir.

(Ey hâkimler-hakemler!) İkisinin de Allah'ın koyduğu sınırları koruyamayacaklarından kaygı duyuyorsanız kadının (kocasından ayrılması için) kocasına (aldığı mehri... iade gibi) bazı şeyler bırakmasında her iki taraf için bir günah yoktur. Bunlar Allah'ın koyduğu sınırlardır. Onları çiğnemeyiniz. Zira her kim Allah'ın koyduğu yasarı çiğnerse işte onlar zalimlerdir."

----------------------------------------------------------

 

* "Ey peygamber! Kadınları boşayacağınız zaman onlar için belirlenmiş (üç temizlik veya üç âdet dönemini içeren) iddeti gözetecek şekilde boşayın. Bu boşama iddetini (üç temizlik-üç âdet dönemini de) iyice sayın. Rabbiniz olan Allah'a karşı kulluk bilincinde olun.

 (Zina ve hırsızlık gibi) ahlâk dışı davranışlarda bulunmadıkça (iddetleri içinde iken) onları evlerinden çıkarıp kovmayın. Onlar da çıkmasınlar. Bunlar Allah'ın koyduğu sınırlardır. Kim Allah tarafından konulan sınırları aşarsa aslında kendisine yazık etmiş olur.

(Boşayan ve boşanan kişi olarak) sen bilemezsin, boşama girişiminden sonra Allah yeni bir durum ortaya koyabilir.

Böylece iddetlerinin sonuna yaklaşmak üzere olduklarında ya onları eşleriniz olarak tutun yahut ortak aklın kabul edebileceği ölçüler içinde onlardan ayrılın. Çevrenizden iki saygın kişiyi de boşama işleminize şahit tutun. (Şahitler olarak da) sizler şahitliği Allah için yapın. İşte böylece sizlere yüklenen bu görevler Allah'a ve Âhiret günü'ne inananlara verilen öğütlerdir. Allah, kendisine karşı kulluk bilincinde olan bilinçli kişiye bir çıkış yolu hazırlar. (Talak 1-2)

** "Boşanmış kadınlar kendi kendilerine üç temizlik-üç âdet dönemi beklerler/beklesinler. Eğer onlar Allah'a ve ahiret gününe inanıyorlarsa (bu dönemlerinde) Allah'ın kendi rahimlerinde yarattıklarını söylemeyerek gizlemeleri meşrû değildir. Bu bekleme süresi içinde kocaları barışmak isterlerse onları eşleri olarak geri almaya hakları vardır.• Ama adaletölçülerine göre kadınların kocaları üzerindeki hakları kocaların onlar üzerinde haklarına da eşittir. Ancak erkekler öncelik sahibidirler. Hiç şüphesiz Allah kudret ve hikmet sahibidir.(Bakara 228)

  • Burada "Ehakku" kelimesine, ismi tefdil kalıbında olmakla birlikte min'le, izâfet'le veya elif-lam'lı olarak kullanılmadığı için ism-i tafdil anlamı verilemez. Verilemeyeceğini âyetin anlamı da doğrulamaktadır:

"Üç kuru" olan; üç adet veya temizlik dönemi olarak yaklaşık üç ay süren iddet döneminde kadına yalnızca onu boşayan kocası dönebilir. Bir diğer anlatımla iddeti içindeki kadın, henüz boşanmış olmadığı için bir başka erkekle evlenemez, dolayısıyla ona evlilik teklifi de yapılamaz. Bu sebeple boşayan kocalar, iddetleri içindeki kadınlarına dönmeye diğer erkeklerden daha çok değil, tek hak sahipleridir.

5 Müslim K. Talak b. 1.

 

Soru - Cevap

  • Talak iddeti döneminde dialog ve tesettür nasıl olmalıdır?
  • Dini nikahım var... Ailemin zoruyla başkasıyla görüşmem nikaha zarar verir mi?
  • İslama göre kimler esir alınabilir?
  • Mazaretsiz kılınmayan namazın kazası olur mu?
  • Soru-Cevap Arama

     

    Siz de soru sorun

    Siz de soru sormak için tıklayınız.

    Anket

    Sizler için özenle hazırladığımız yeni web sitemi beğendiniz mi?



     

    Toplam Oylayan : 6459