Canlı Yayın Aracılığıyla Kâbe’de Kılınacak Namazlara Uymak

Canlı Yayın Aracılığıyla Kâbe’de Kılınacak Namazlara Uymak

Dünyanın bütün coğrafi bölgelerinden, kendisinde kılınacak, cemaat namazlarına uyulabilecek kudsal mekân olarak tavsif ettiğimiz Kâbe’nin bu özelliği ile ilgili yazdığımız ve son derece önemsediğimiz makaleyi sunuyoruz.



Dünyanın bütün coğrafi bölgelerinden, kendisinde kılınacak, cemaat namazlarına uyulabilecek kudsal mekân olarak tavsif ettiğimiz Kâbe'nin bu özel- liği ile ilgili yazdığımız ve son derece önemsediğimiz makaleyi aşağıda sunuyoruz:
Renkleri, dilleri ve doğup yaşadıkları coğrafyaları farklı olsa da bütün müslümanlar kardeştirler. Bu kardeşliği belirleyen Yüce Allâh'tır.
Fertler, toplumlar ve devletler olarak müslümanların İslâmî ilkeler çerçe- vesinde birleşmeleri, birbirlerini dost edinmeleri, ayrılıklara düşmemeleri, za'fa düşürücü eylemlerden kaçınmaları, sulh içinde yaşamaları, kendileri için güç kazanmaları ve aralarında yardımlaşmaları Kur'ân ve Sünnet gereğidir ve ibâdettir.1
Dünya ölçeğinde iktisadi ve siyasi birlikteliklerin önem ve yaygınlık ka- zandığı devrimizde, yukarıda açıklanan vazifelerin bir gereği olarak müslü- manların da kültürel, iktisâdi ve siyâsi bloklar oluşturmaları hayatî bir zarurettir. Muhtaç olduğu atılımcı aydınlarını ve yöneticilerini bir türlü yetiştireme- yen İslâm dünyası ne acıdır ki bu zarûreti algılayamamaktadır.
Ama bir yerden başlamak gerekir. Mevcut imkanları değerlendirerek kül- türel alt yapıyı oluşturmada sivil insiyatifler olarak bizler de görev üstlenebiliriz.

Telif ve tercüme eserler, belgeseller ve medya yoluyla İslâm kültürünün yayılması, Hac ve Umre ibâdetinin tanışma ve kaynaşmalara aracı kılınması, yaygın turizm faaliyetleri, oluşturulacak çok yönlü ve kapsamlı fuarlar, değindiğimiz sivil insiyatiflere örnek olarak değerlendirilebilir.

1 Al-i İmran 103, 97, 28, Hucûrat 10

Teknolojinin gelişmesiyle doğan bir kültürel imkan da radyolar ve televizyonlar aracılığıyla Mescid-i Haram'dan canlı olarak yayınlanan namazlara dünyamızın bulunduğumuz noktalarından katılmaktır.
Peygamberimizin açıklamalarına göre bütün yeryüzü Sevgili Peygamberi- mize ve O'na inanlara ibâdetgâh kılındı.2 Kur'ân'ımızın emriyle Mekke'deki Mescid-i Haram'ı kıble edinmekle emrolunduk.3 Güç yetirebilen bütün mü- minlere farz kılınan Hac ibâdeti için de Kâbe'yi tavafla vazifelendirildik.4 Ka- be'yi içine alan Mescid-i Haram'da kılınan namazların yüzbin derece daha se- vaplı olduğu bildirilerek orada namaz kılmaya yönlendirildik.5
Bütün bu gerçekler ışığında zaman zaman da olsa yeryüzü mescidinin mihrabı olan ve Ka'be'yi içine alan Mescid-i Haram'ın imamına uyarak namaz kılınmasının ne azîm bir ibâdet ve ne ne büyük kültürel birliktelik olacağı açıktır.
Dünyamızın değişik noktalarından aynı imama uyarak namaz kılmanın siyasî ve iktisadî güce de dönüştürülebilecek ihtişamını tahayyül etmek bile müslümanı vecde getirebilecek kültürel bir olgudur.
Bilindiği gibi namaz ana ibâdettir. İslâm'ın temellerinden birini oluşturur. Gerçek müslüman olabilmek için namaz kılmak gereklidir.
Kadınlar ama özellikle erkek müslümanlar için namazların cemaatle kılınması da İslâmî görevlerimizdendir.
Namazların ikame edilmesi şeklindeki Kur'âni emirler namazların cema- atle kılınması gereğine işaret ediyorsa da cemaat namazlarının önemi ve konu
ile ilgili ayrıntılar Yüce Peygamberimiz tarafından açıklanmıştır.
Önemine binaen altını çizerek ifade etmek isteriz ki yaşanılan muhitin camile- rinde cemaat namazlarına devam etmek şüphesiz Kıyâmet Gününe kadar devam edecek bir uygulamadır. Cemaat namazlarında fiilen birleşemeyen müslümanların birlikteliklerini oluşturamayacakları da bir hakikattir.

2 Sahih-i Müslim Hn.522
3 Bakara 144
4 Al-i İmran 89
5 Et-Tac 1/232 

Bizim gündeme getirmeye çalıştığımız konu, ümmet bilincini pekiştire-
cek, milyonların iştirak etmesi sebebiyle büyük sevablara erdirecek, kudsal topraklara gidemeyecekler için özlem giderecek, yaşadıkları mahallin camiile- rine gidemeyecek kadınlara, hastalara, yaşlılara ve özürlülere cemaat namazı-
na katılma imkanlarını sağlayacak ve bütün bunların sonucu olarak da İslâm birliğine kültürel katkı sağlayacak uygulamadır. Yani Mescid-i Haram'dan radyo ve televizyonla canlı olarak yayınlanan namazlara ülkemiz dahil dünya- mızın her noktasından katılmaktır. Bir diğer ifadeyle Mescid-i Haram'ın ima- mına iktida ederek (uyarak) namaz kılmaktır.
Bazı misaller vermeye çalışalım.

1) Vakit birlikteliğ şartıyla Mescid-i Haram'da kılınan beş vakit namaz- dan her hangi biri için imama uyulabilir. Mesela Mescid-i Haram'da kılınan yatsı namazı ise Türkiye'de bulunan mahalde de yatsı namazı vakti girmişse imama uyulabilir.
2) Vakit birliğinin sağlanması halinde Farz ve Vacib ibâdetlerimiz olan Cuma ve Bayram namazları için de imama uyulabilir. Ancak bu tür uyuşların yaygınlaşması Cuma ve Bayram namazlarının meşrû kılınmasındaki hikmet- lerle çatışabileceği için biz bu uygulamayı özellikle üzerlerinden farziyet ve vücûbiyet düşmüş olan kadınlara, mahkûmlara, yaşlılara ve özürlülere tavsiye edeceğiz.
3) Beş vakit namazını münferiden veya cemaatle edâ etmiş kişi, kendisi için nafile ibâdet olması niyetiyle Mescid-i Haram'da kılınan her hangi bir na- maz için imama uyabilir.
4) Vakit birliği halinde kişi yatsı ve teravih namazları için de uyabilir. Muhitinin camiinde 8 veya 12 rek'at teravih kılan kişi, Kâbe imamına
uyarak 20 rekatı tamamlayabilir.

Terâvih namazını kılmış kişi, aynı gece Kâbe imamına uyarak 4, 8, 12, 16
rek'at veya tam bir teravih namazı daha kılabilir.

Uygulama ile ilgili olarak verdiğimiz örneklerden sonra irdelememiz ge- reken asıl konuya girelim.

Canlı yayın yoluyla imam uyuş caiz midir?

Kur'ânî, Nebevî ve Fıkhî bir engel olmadığı için biz câizdir diyoruz.


İmama uymanın şartları ile ilgili Kur'âni bir hüküm yoktur. Temel birkaç
hüküm dışında Nebevi Sünnette de ayrıntılı açıklamalar bulamıyoruz. Böyle olması da tabidir. Zira Kıyâmet Günü'ne kadar geçerli kılınmış bir dinin geliş- meleri kucaklayacak genel kurallarla yetinmesi gerekirdi. Konumuzla ilgili sö-
zü edilen genel kurallardan biri ve de başlıcası Buhâri ve Müslim'in rivayet et- tiği şu hadistir:
"İmam kendisine uyulması içindir. İmam tekbir aldığı zaman tekbir alınız. Ru- kûa gittiği zaman rukûa gidiniz, secdeye vardığı zaman secdeye varınız. İmam ayakta kılarsa sizde ayakta kılınız."5

Canlı yayın yoluyla nakledilen namazlarda imamın tabii sesi anında işitil- diği ve imam tekbir aldığında tekbir alınabildiği, imam rukûa ve secdeye git- tiğinde aynı anda rukû ve secde yapılabildiği için imama uyuş ile ilgili sünne- tin öngördüğü ana şartlar gerçekleşmektedir.
Canlı yayın aracılığı ile imama uyuşla ilgili fıkhî bir engel de yoktur. İma- ma uyuşla alakalı olarak kişinin imama uymaya niyet etmesi, imamla, imama uyanın namazlarının aynı olması gibi ictihâdî şarlar zaten gerçekleşmektedir.
İmamla imama uyanların aynı mekânda olmaları gibi mekân birliğini ön- gören ve engel gibi görülen fıkhî görüş ise İmam Mâlik gibi müçtehidlerin ka- tılmadığı bir görüş olup Kur'ân ve Sünnet nassına dayanmaz.7 Kaldı ki me- kân birliğini şart koşan müçtehidlerin amacı, yaşadığımız dönemlerde ortaya çıkmış canlı yayın yoluyla imama uyma görüşünü reddetmek değildir. Amaç, birlik ve beraberliğe vesile olması gereken cemaat namazlarının mekân farklı- lığı sebebiyle ihtilaf sebebi olmamasıdır. Canlı yayın yoluyla imama uyuşta ise böyle bir sakınca yoktur.
Burada akla gelebilecek soru, şu veya bu sebeple yayının kesilmesi ve ek- ranın kararması durumunda imâmla bağlantısı kesilecek muktedinin (uyan kişinin) ne yapılabileceği hususudur.

6 Buhârî Salât 18
7 Vehbe Züheyli İslâm Fıkhı Ansiklopedisi 2/33

İmâmın namazdan ayrılması ve yerine imam belirlenememesi durumun-
da uygulanacak fıkhî usûl burada da aynen uygulanır. Eğer imama uyan kişi tek ise kendisi namazını tamamlar. Eğer bir topluluk iseler, önceden belirle- dikleri kişi imâm olarak namazı devam ettirir.
Aralarında imâmlık yaparak namazı tamamlayacak kişi yok ise herkes kendi başına namazını bitirir.
Burada görüşümüzü kısmen de olsa teyid eden ve uzun yıllardır devam etmekte olan bir uygulamayı hatırlatmakta fayda görüyoruz.
Bilindiği gibi Mescid-i Haram'ın, imâmının görülemediği yerlerinden ör- neğin dış avlularından imama uyulması ancak teknolojik araçla bir diğer ifa- deyle yalnızca ses bağlantısıyla mümkün olabilmektedir. Ses bağlantısının ke- silmesi durumunda, imama uyan kişinin Mescid-i Haram'ın avlusunda olma- sıyla Türkiye'de veya Nijerya'da olması arasında fiilen bir fark da yoktur.
Açıklanan şartlar içinde Kâbe imâmına uyulabilirse de hiç şüphesiz bizzat Mescid-i Haram'da bulunanla, canlı yayınla iktida edenin alacağı sevap farklı olabilir.
Haberleşmenin ve hukûki akitlerin cep telefonları, fakslar ve internet bağlantı- ları ile yapıldığı, kongrelerin, sportif yarışmaların, eğlence programlarının ve açık oturumların canlı yayınlarla hayatımıza girdiği bir dönemde yaşıyoruz.
Üstelik İslâm ülkeleri halkları olarak batı emperyalizminin kültürel, iktisadî, askerî ve siyasî sömürüsü altındayız. İslâm ülkeleriyle ilgili sorunların anında öğre- nilerek örneğin oluşturulacak İslâm bilginleri birliğinin kararları çizgisinde tavır be- lirlenmesi gibi hayatî bir zarûretin içindeyiz. Bu sebeple dünya müslümanları olarak bir merkezden bilgi ve talimat almak gibi bir eğitime muhtacız.
Bütün bu zarûretlerin kültürel alt yapısının oluşturulmasına büyük katkı sağla- yacak bir girişim olarak Kur'ân, Sünnet ve Fıkh'ın onayladığı bir imkânı değerlendir- mek için dünyanın her hangi bir noktasından Mescid-i Haram'ın imamına uyulabi- leceğini ifade ediyoruz.
Mescid-i Haram diyoruz çünkü "Âlemlere hidâyet kılınan"9 o dur. Duâ ve namaz kıblesi kılınması onun hidayeti olduğu gibi, yaşadığımız dönemde dünyamızın herhangi bir yerinden imamına uyulabilir olması da onun hidayetindendir.

8 A.g.e. 2/360
9 Al-i İmran 96

Bu makalenin yazarı böyle düşündüğü içindir ki yıllardır yaptığı uygula- mayı paylaşmak için bu yazıyı kaleme alarak konuyu müslümanların günde- mine getirmek istemiştir.
Sonuç olarak deriz ki hayata öncelikle Kur'ân ve Sünnet zaviyesinden bakmalıyız. Nassa dayalı hükümler elbette değişmez. Ancak zamanın değiş- mesiyle ictihâda dayalı hükümlerin değişebileceği gerçeğini kavrayarak yuka- rıda değinilen mekân birliği gibi ancak dönemleri için önem arzetmiş tarihi ictihâdları aşabilmeliyiz. Bu atılım fıkha karşı çıkmak değil, fıkha hayatiyet kazandırmaktır.
Doğruları en iyi bilen Allâh'dır.



Ali Rıza DEMİRCAN
http://www.alirizademircan.net/canli-yayin-araciligiyla-kabede-kilinacak-namazlara-uymak-5-264h.html



Sexual Life According To IslamİSLAMA ƏSASƏN SEKSUAL HƏYATСЕКСУАЛЬНАЯ ЖИЗНЬ СОГЛАСНО КАНОНАМ ИСЛАМАئىسلامدا جىنسىي تۇرمۇشبيان حكم استرقاق الأسيرات و الاستغلال الجنسي لهن في ضوء القرآن والسنة
Ana Sayfa | Biyografi | Eserleri | Cuma Hutbeleri | İnceleme Makale | Güncel Konular | Haberler | İletişim