65- İhlas Yüceltir Riya Alçaltır

65- İhlas Yüceltir Riya Alçaltır
65- İhlas Yüceltir Riya Alçaltır 

65- İhlas Yüceltir Riya Alçaltır

Allah'ınKitabı'ndan:

"(Ey Peygamber!) de ki: Ben de sizin gibi birinsanım; Tanrınızın bir tek tanrı olduğu bana vahyolunuyor. Kim Rabbinekavuşmayı arzu ediyorsa iyi iş yapsın ve Rabbine (yaptığı) ibâdette hiç kimseyi ortaketmesin."* 

Kehf 110.

Özürlü müminler kafaları ve kalpleri ile eylem vesevap birliği içindedirler

Hz. Enes (R.) anlatıyor:

"Allah'ın Resulü (S.) Tebük Gazvesinden dönerken, Medine'yeyaklaştıklarında(çevresindeki sahâbîlere şöyle) buyurdu:

- Medine'de öyle mü'minler vardır ki; sizler yürüdükçe ve (çetin) vâdileri aştıkça onlar dasizinle beraberdirler; sevab almada size ortakdırlar.

Sahâbîler (hayrete düşerek) sordular:

- Ya Resûlellah! Onlar Medine'de dururlarken mi (bizimle beraberdirler, sevabtabize ortakdırlar?)

- (Evet) onlar Medine'de bulunurlarken...Çünkü özürleri onları sizinle çıkmaktan alıkoymuştur."1

İslâm yücelsin gayesiyle savaşan Allah yolundadır

EbuMüsel-Eş'ariden... (R.)

Çöldeyaşayan mü'minlerden biri Allah'ın Resûlü'ne geldi ve şöyle sordu:

-(YaResûlellah!) Biradam var, ün yaparak anılmak için savaşıyor, (bir diğeri) ganimet elde etmek için harb ediyor, (bir başkası da) yiğitliğinin görülmesi içinvuruşuyor.

Allahyolunda (cihâdyapmakta olan) kimdir,hangisidir?

Hz.Peygamber (busuâli şöyle) cevaplandırdı:

-Allah'ın (hayatnizamı olarak gönderdiği) Dînî en yüksek olsun (da hâkimiyetini kursun) gayesiyle savaşan kişi; ancak bukişi, Allah yolunda (cihâd da) dır.2

Allah ancak rızası için yapılanı kabul eder

EbuÜmametül-Bâhili (R.) anlatıyor:

"Adamınbiri Allah'ın Resûlü'ne (S.) geldi ve şöyle dedi:

-Ya Resûlellah! Ganimete konmak, şan kazanmak için savaşan kişi hakkındakigörüşünüz nedir? Ona sevab var mıdır?

-Ona sevab yoktur.

Adamsualini üç defa tekrarladı. Allah'ın Resûlü her defasında, -ona sevab yoktur-cevabını verdi ve sonra da şöyle buyurdu:

-Şüphesiz Allah amellerin ancak katıksız olanını, rızası taleb olunarak yapılanıkabul eder."3

İhlas nedir ve nasıl kazanılır?

Allah(c.c.) bizim doğrudan doğruya yüceler yücesi zatına karşı yaptığımızibâdetlere; emirleri ve yasakları doğrultusunda fertlere ve topluma karşıyaptığımız amellere muhtaç değildir.

Busebeble Rabbimiz, yüklediği kulluk görevlerinin kendi rızası için yapılıpyapılmadığına bakar. "Ancak emirleri ve yasaklarına verdiği değer kadar kulunakıymet verir."

Bugerçeği Peygamber'imiz şöyle açıklıyor:

"Allah,sizin suretlerinize ve mallarınıza değil, kalplerinize bakar."

"Çünküsözler, işler ve davranışlarınız ancak niyetlere göre değer kazanır veya değeryitirir."

Rabb'inizinve Peygamber'imizin emri olan ihlâsı kazanmanın şartı; amellerimizi Allahrızası için yapmak ve yalnızken yaptığımız şekilde insanlar arasında ifa etmek,insanlar arasında yaptığımız güzellikte yalnızken de tatbik etmektir. Ölçübudur.

Peygamber'imizmüşahhas bir örnek üzerinde bu ölçüyü şöyle açıklıyor:

"Birkul, insanlar arasında namaz kıldığında güzelce kılar, sonra yalnız kaldığındada aynı derecede itinalı ve huşû ile kılarsa Allah zülcelâl şöyle buyurur:

-İşte bu kul, benim gerçek ihlaslı kulumdur."

Amellerimiziibâdetlere dönüştüren ihlâs, ibâdetlerimizin Allah katında kabulüne sebebolacak biricik âmildir.

Bugerçeği açıklayan hadîslerinde Peygamber'imiz şöyle buyuruyor:

"KıyametGünü'nde insanların amelleri mühürlü dosyalarla Allah'ın huzuruna sunulur.

Allahzülcelâl (hakkındahüküm verdiği kulla ilgili olarak vazîfeli meleklerine) emir buyurur:

-Şu, şu amelleri karalayıp atınız. Ancak diğerlerini kabul edip mükâfat işlemiyapınız.

Melekler (hayrete düşerek şöyle) derler:

-Ya Rabbi! Biz bu kuldan ancak hayırlı ameller gördük.

Rabbimizde şöyle buyurur!

-Onun (hayırgibi görülen bu)amelleri gerçekten benim rızam için değildi. (Mükâfat ve ceza vereceğim) bu Yüce Gün'de ancak veancak benim rızam için yapılan amelleri kabul edeceğim."

Amellerimiziçin yegâne değer ölçüsü ihlâs olduğundan yapılan az amel de insan için sebeb-i saâdet olur.

NitekimPeygamber'imiz şöyle buyurmuşlardır:

"Amellerinen fazîletlisi az da olsa devamlı olarak yapılanıdır."

"İhlâslıol. Az amel de sana yeter."

Yaptığımızaçıklamalardan da anlaşılacağı üzere yalnız Allah rızası için değil de malkazanmak, mevki edinmek, insanların övgüsünü sağlamak ve şehevî emellereulaşmak gibi gayelerle yapılan ameller çok çok da olsa önemsizdir. Kulluknişanesi olmaktan uzaktır. Ömür sermayesinin kaybıdır.

Allah'ınrızasına yönelik olmayan ameller sonuçsuz kalacağı gibi, bu bölümde yer alanhadîslerden de öğrenileceği üzere Allah'ın azabına da uğratacaktır.*

Övülme dünyada iken verilen müjdedir

SahâbîEbu Zer (R.) Allah'ın Resulünden şöyle rivâyet ediyor:

"Allah'ınResûlüne sordum:

-Ya Resûlellah! Allah'ın rızasına ermek için ihlâsla yaptığı amellerinden ötürüinsanların kendisini sevdiği (ve övdüğü) kişi hakkında ne buyurursunuz?

-Toplumda mü'min fertler arasında yaygınlaşan böylesine bir sevgi ve övgü (ihlaslı söz, iş vedavranışlarından dolayı Rabbinden büyük mükâfatlar alacağına dâir âhiretegöçmeden)önce mü'mine verilen müjdedir."4

Mü'minler ancak Allah'ın sevdiğini sever ve överler

Kişi,yaptıklarını ancak ve ancak Allah'ın rızasına ermek maksadıyla yaparsa Allah(c.c.) onu sever. Allah sevince de göklerde melekler, yeryüzünde ise hakikimü'minler onu severler. Pek tabîidir ki mü'minler sevdikleri mü'minden de övgüile söz ederler.

Gerçekmü'minler yer yüzünde Allah'ın şâhidleri olduğu için onların sevgisi ve övgüsüde sezinleyen gönüller ve gören gözler için o mü'min hakkında Âhiret'inin mutluolacağına dair bir müjdedir.

Kişinin ihlaslıamellerinin bilinmesinden hoşnut olması sevbını artırır

EbuHüreyre'den... (R.) Bir mü'min Allah'ın Resûlü'ne sordu:

-Ya Resûlellah! Ben (Allah için) bir iş yapıyorum, fakat sonradan çevremdeki insanlar tarafından buamelim öğreniliyor (ve övülüyor. Bu da) benim hoşuma gidiyor. (Ne buyurursunuz?)

-Bu durumdasenin için gizli(ceyapılan bir hayırlı amelin) sevabı ile açık (tan yapılan bir güzel amelin) sevabı olmak üzere iki türlü sevabvardır.5

Niyet asıldır

KişininAllah'ın beğenisini kazanmak için yaptığı fakat insanlara duyurma amacınıgütmediği amellerinin çeşitli vesilelerle insanlar tarafından duyurulmasısonucu övülmesinden hoşnut olması tabiî bir durumdur. Bunun riya ile bir ilgisiyoktur. Çünkü riya, Allah'ın rızasının kazanılacağı amellerin insanlarıntakdirini elde etmek için yapılmasıdır.

Bukişi amelini gizlice yapmasından dolayı bir birim sevab alacağı gibi, ameliiradesi dışında ortaya çıktığı ve insanlara olumlu bir örnek teşkil ettiği içinde bir birim sevab alacaktır.

Yüzünüze karşı övmekle boynunu vurdun

Abdullahİbn-ü Ebu Bekre (R.) anlatıyor:

Allah'ınResûlü bir kişiyi diğerini överken işitti. (İşitince de öven adama şöyle) dedi:

-Yazıklar olsun sana. (Yüzüne karşı) övmekle arkadaşının boynunu vurdun.

Allah'ınResûlü (S.) çevresine dönerek (sözlerine şöylece devam buyurdu:) 

-Sizden biriniz bir dostunu; bir arkadaşını övmek lüzumunu duyuyorsa, "Ben onunşöyle şöyle fazîletleri olan bir kişi olduğunu zannediyorum" desin.

Hiçbirkimseyi Allah'a karşı temize çıkarmasın."6

Yüze karşı övgüniçin yasaklandı

Hadisimizdenöğrenileceği üzere yüze karşı övgü Peygamber'imiz tarafından yasaklanmıştır.Zira bu nevi övgü, öven ve övülen açısından bazı sakıncalar doğurabilir.

a-Öven, övdüğü kişinin gerçek niyetive amacını bilemez. Bu sebeble övgü yanıltıcı ve zarar verici bir güvenindoğmasına vesile olabilir. Ayrıca lâyık olanı övgü, giderek lâyık olmayanlarıövgüye; dalkavukluğa götürebilir. Dalkavukluk ise İslâmi şahsiyeti aşağılatanbir düşüklüktür.

Dalkavukluğunkınanması gerektiğini bildirmek için olacak ki, Peygamber'imiz yüze karşı öven "Dalkavukların yüzüne topraksaçınız.",buyurmuşlardır.*

b-Övülen kişi, övgü sebebiyle kendisini büyük, çevresini küçük görebilir. Bunadîn dilinde Kibir denir.

Kalbindezerre miktarı kibir bulunan kişinin cezasını çekmeksizin Cennet'egiremeyeceğini ise Peygamber'imiz açıklamıştır.**

Mü'miniCehennem'e sürükleyecek böyle bir duruma düşürmek ise onun mânevi hayatınakıymaktır.

Peygamber'imiz"Gerçek mü'minyüzüne karşı övüldüğünde kalbinde imânı artar"*** buyurmuşlarsa da yinePeygamber'imizin uyarılarına dayanarak değindiğimiz yukarıdaki mânevi tehlikekarşısında ihtiyat üzere bulunmak lâzımdır.

Sonuçolarak deriz ki mü'min gereksiz olarak övgüye baş vurmamalıdır. Ancak kişihakkında sorulduğunda gerçeği dile getirmek için övgü zarûrî olabilir. Ayrıcateselli veya teşvik için de övgü bir çare olarak görülebilir.

Bugibi durumlarda övmeli, ama Peygamber'imizin emri gereğince "Ben bu kişinin şöyle şöylefazîletleri olduğunu ümit ediyorum." şeklinde medihde bulunmalıdır.

Riya küçük şirkdir

Mahmûdİbn-ü Lebîd'den... (R.)

AllahResulü (S.) şöyle buyurdu:

-Sizin için korktuklarımın en korku verici olanı küçük şirktir.

Sahâbîlersordular:

-Küçük şirknedir ya Resûlellah?

-O, riyadır.7

Riya niçin küçük şirkdir?

"Şirk"bölümünde açıklandığı üzere günâhların en büyüğü ve ebedî Cehennemliklerdenkılacak olanı şirkdir.

Allah'ınrızasını kazanmak amacı güdülmesi gereken sözleri, davranışları ve işleriinsanların beğenisini kazanmak için yapmak olarak tarif olunabilecek riyanınhadîsimizde küçük şirk olarak değerlendirilmesi, riyada yaradılanı Yaradan'a eşdeğerde veya daha üstün olarak görmek gibi şirke dönük bir duygunun bulunmasısebebiyledir.

Allah, şirkin her bir nevinden bizlerimuhafaza buyursun.

Tıhâme dağları gibigüzel ameller yok olup gidecektir

Hz.Sevban (R.) anlatıyor:

"Allah'ınResûlü buyurdu:

-Kıyamet Günü'nde ümmetimden Tıhâme dağlarının benzerleri (büyüklükte) güzel amellerle gelecekpırıl pırıl topluluklar biliyorum. Ne var ki Allah onların güzel amellerinisaçılmış toz zerreleri haline getirir.

Hz.Sevban sorar:

-Ya Resûlellah! Biz bilmeyerek onlardan olmamamız için onları bize vasıflandırıp- açıklasanız.

-İyice biliniz ki; onlar sizin renginizi taşıyan mü'­min kardeşlerinizdir. Sizinaldığınız gibi onlar da gece (ibâdetlerin) den nasib alırlar.

Nevar ki onlar Allah'ın haram (kıldığı iş)lerle baş başa yapayalnız kaldıkları zaman o haramlarıyapar durur topluluklardır."8 

Cehennem'in hüzün vadisinden Allah'a sığınınız

EbûHûreyre (R.) anlatıyor:

"Birsohbetlerinde Allah'ın Resûlü (S.) şu öğüdü verdi:

-Cübbül-Hazen'den Allah'a sığınınız.

Ashâb'ıKirâm sordular:

-Ya Resûllûllah, Cübbü'l-Hazen nedir?

-O, Cehennem'in bir vadisidir ki, Cehennem (görevlileri bile,) günde yüz defa O'ndan Allah'a sığınırlar.

-Ya Resûlellah! Oraya kimler girecektir?

- (Bu elem ve azab çukuru, Kur'ânıHz. Muhammed'e gönderen Allah'ı ve O'nun rızasını unutup da insanlarınbeğenisini kazanmak için) Kur'ân okuyan (ve Kur'ân'a uygun) amellerini de insanların ilgisini çekip takdirlerinikazanmak için yapan riyakâr insanlar için hazırlatıldı. (Çok iyi biliniz ki insanlarınbeğenisini kazanmak için) Kur'ân'ı okuyanlar (ve onunla amel eden kişiler) içinde Allah'ın hiç mi hiçsevmedikleri de (çıkarsağlamak ve görev kapmak için) yönetici kadroların çevresine doluşanlardır."9

 

* Diğer âyetler için bak. Bakara264, Nisa 38, 142, Zümer 11, Mü'min 14, Beyyine 5, Mâûn 6

1 Buharî Meğazi 81, Müslim İmare 159.

2 Buharî Cihad 15, Nesaî Cihad 21.

3 S. Nesaî K. Cihâd B. Men Gazâ... 6/25.

* Açıklamada geçen hadisler içinbak. I.Kesîr Kehf 110.

4 İ. Mace Zühd 25, Müslim Birr 166.

5 I. Mace Hn. 4226.

6 Müslim Zühd 65, Buharî Şehâdat 16.

* Müslim Zühd 69.

** "Kibir" bölümüne bakınız.

*** El-Camius- Sağîr Hn. 855.

7 M. Mesâbih Hn. 5334. Müsned 5/429.

8 İ. Mace Zühd 29, Hn. 4295

9 İ. Mâce Mukaddime 23, Tirmizî Zühd 48

 

 

 



Ali Rıza DEMİRCAN
http://www.alirizademircan.net/65-ihlas-yuceltir-riya-alcaltir-15-431h.html



Sexual Life According To IslamİSLAMA ƏSASƏN SEKSUAL HƏYATСЕКСУАЛЬНАЯ ЖИЗНЬ СОГЛАСНО КАНОНАМ ИСЛАМАئىسلامدا جىنسىي تۇرمۇشبيان حكم استرقاق الأسيرات و الاستغلال الجنسي لهن في ضوء القرآن والسنة
Ana Sayfa | Biyografi | Eserleri | Cuma Hutbeleri | İnceleme Makale | Güncel Konular | Haberler | İletişim