38- İstişare (Danışma)

38- İstişare (Danışma)
38- İstişare (Danışma) 

38- İstişare (Danışma)

Allah'ınKitabı'ndan: "Sizeverilen her şey dünya hayatının geçimliğinden başka bir şey değildir. Îman edipRablerine güvenenler, büyük günahlardan ve hayasızlıklardan sakınanlar,öfkelendikleri zaman affedenler, Rablerinin davetine uyanlar, namazlarınıdosdoğru kılanlar, işlerini aralarında müşavere ile yürütenler, kendilerineverdiğimiz rızklardan Allah yolunda infak edenler ve zulme uğradıkları zamanyardımlaşarak karşı koyanlar için Allah'ın nezdindeki nimetler ise, dahahayırlı ve daha devamlıdır."

ŞuraSûresi âyet 36-39

İstişare ederek işe başla

Hz.Enes (r.a.) anlatıyor:

"Birmü'­min Allah'ın Resûlü'ne:

-Bana öğüt ver(senizYa Resûlellah!),ricasında bulundu.

Oda şöyle buyurdu:

-Faydalı ve zararlı taraflarını düşünerek ve gerekli istişareleri yaparak işebaşla.

Yapacağınişin sonucunu hayırlı görürsen o işe devam et. Yok eğer o işte dine, ilme veolgun akla aykırı bir uygulama içine düşmekten korkarsan hemen bırakıver."1

İstişarenin gereğini yapmak

Alib. Ebû Talib'ten... (r.a.)

YüceAllah şöyle buyurur:

"...İş hususunda onlarla istişare et. Azmettiğin zaman Allah'a güven. ŞüphesizAllah (kendisine)güvenenkulları sever."

(Âl-iİmran Sûresinin 159. âyeti olan bu âyetin indirilişinden sonra) Allah'ınResûlü'ne (s.a.v.):

- "Azmetmek" (nedir Ya Resûlellah?) şeklinde bir sual soruldu.

Allah'ınResûlü şu cevabı verdi:

-"Îmanlı, bilgili ve tecrübeli kişilerle" istişare etmek ve sonra da onlarıngörüşlerine uymaktır.2

İstişare nedir?

İstişare(müşâvere, danışma) Rabb'imizin ve Peygamber'imizin emir buyurduğu bir İslâmigörevimizdir.

İslâmDîni, a- Allah'ın ve Peygamber'inin emirleri ve yasaklarına itâat, b- İlâhîemir ve yasakların doğrudan hüküm alanına girmeyen hususlarda mü'minlerleistişare etmek gibi iki ana esasa dayanır.

Busebeble mü'min kişi özellikle kendisi için önem arzeden durumlarda önce şuaraştırmayı yapacaktır:

a-Almak istediği karar, atılım yapmak istediği iş, Allah'ın ve Peygamber'ininemirleri ve yasaklarına uygun mudur, değil midir?

Uygunsayapacak, değilse yapmayacaktır.

b-Eğer içinde bulunduğu durum Kur'ân'ın ve Sünnet'in doğrudan hüküm alanı içinegirmeyen amelî hayatla ilgili bir problem ise bu mevzuda istihare yapacakayrıca bilgili ve ibâdetli kullarla bizzat istişâre de bulunacaktır.

Allah'ınve Peygamber'inin emirleri ve yasaklarına uygun olup olmadığıaraştırılmaksızın, istişare yapmaksızın ve istihârede bulunmaksızın yapılan iş"acele" vasfını taşıyan iştir. Peygamber'imizin açıklamasına göre "Acele iş Şeytandan (kaynaklanan iş)tir."*

Busebeble doğruya ulaştırmaz, güzele erdirmez.

Kişine derece bilgili ve tecrübeli olursa olsun, değişik hayat hâdiselerikarşısında istişarede bulunmaya muhtaçtır.

Allah(c.c.) Peygamber'imize istişare etmesini emir buyurmuş, O da sahâbîleri ilemüşaverede bulunarak bizlere sayısız fiilî örnekler sunmuştur. Ayrıca sözlüöğütleriyle de danışmaya yöneltmiştir:

"İstişareeden pişman olmaz."

"Kişiistişâre etmekle bedbaht, kendi görüşünü beğenmekle de mesut olmaz..."

"Birkişi bir iş yapmayı arzular da o işle ilgili olarak (bilgili ve ibâdetli) bir mü'minle istişare ederseAllah onu işlerinin en doğrusuna muvaffak kılar."*

Fertaçısından İslâm Dînindeki önemini özetle açıklamaya çalışdığımız istişareyeözellikle yaşadığımız dönemin mü'minleri muhtaçtır.

Ziraİslâm Dîni ile çatışan inançları ve değer hükümlerini giderek yaygınlaştıraneğitim ve öğretim kurumları, radyo-televizyon, basın ve sinema gibimüesseselerin toplum hayatımıza egemen olduğu cemiyetlerimizde Bâtıl'lar Hakolarak sunulmaktadır.

Busebeble çalışacağımız kurumlardan okuyacağımız gazete ve mecmualara,çocuklarımızı göndereceğimiz okullardan, destekleyeceğimiz sosyal müesseselere,helâliyeti ve haramiyeti açık olmayan hususlarda takip edeceğimiz usûlden küfürve nifak cereyanlarına karşı takınacağımız tavra vs. kadar pek çok hayatîmeselemizi istişâre ile sonuçlandırmaya muhtacız ve de mecbûruz.

Cemâat namazlarının bir amacı da istişaredir

Buradabilvesile işaret edelim ki dinimizde Cuma namazının topluluk halindekılınmasının farz, bayram namazlarına iştirak etmenin vâcib ve beş vakitnamazlarda cemâate katılmanın müekked sünnet olmasının bir ana sebebi demü'minlerin birbirleriyle tanışıp-kaynaşarak istişare etmek imkanınakavuşmalarıdır.

Bilgili ve ibadetli kullarla istişare ediniz

Aliibn-ü Ebî Talip (r.a.) rivayet ediyor:

"Allah'ınResûlü'ne (s.a.v.) sordum:

-Ya Resûlellah! İlahî bir emir ve yasağın hüküm alanına girmeyen fakat kararvermek zarûretini duyduğumuz önemli bir durumla karşılaşırsak ne yapmamı, (nasıl bir yöntem uygulamamızı) emir buyurursunuz?

- (Sözünü ettiğiniz) durumda dini ölçüleri bilen (tecrübeli) ve de ibâdetli olan kişilerleistişare ediniz. (Bugibi) birdurumda yalnız başınıza karar verip uygulamaya koyulmayınız."3

İslâm'ıyaşamayanlarla istişare edilemez

Mü'minolarak istişare etmekle mükellefiz. Ancak, istişarelerimizin hayırlı neticelerdoğurabilmesi için fikirlerine müracaat edeceğimiz mü'minleri de, hassasiyetleseçmek mecburiyetindeyiz.

Zira,bilhassa devrimizde, laik mantık ve değer yargılarıyla şartlanmış ilimadamlarından, hakkı tanımayan politika cambazlarına, bilgisiz gazeteyazarlarından,"günahınıbana yükle, istediğini yap" diyebilen şuursuz dostlar ve fetvacılara kadarbir sürü akıl hocası ve yol göstermeye sevdalı fazîletsiz insanlar vardır.

Nekadar acıdır ki, günümüz müslümanlarının ve hatta münevver dediğimiz zümremizinfikir sermayesi ve cemiyet görüşü, bu cehalet kaynaklarına dayanmaktadır.

Hiçbirmü'min, bu gibi mutemet olmayan kimselerle istişare etmemelidir. Aynı zamandabilgisiz, tecrübesiz, korkak, hasetçi, riyakâr, cimri ve nefsî arzularınadüşkün insanlarla da müşaverede bulunmamalıdır. Çünkü manen hasta olan buinsanlar, hayırdan nasipsizdirler, doğruyu göremez, güzeli tavsiye edemezler.

Mü'minlerin,fikirlerine müracaat edebileceği insanlar; îmanları bütün, ahlâkı mazbût,bilgili ve tecrübeli mü'minler olmalıdır.

Danışılan kişi güvenilir olmalıdır

EbûHüreyre (r.a.) anlatıyor:

"Allah'ınResûlü (birsohbet sırasında) Ebul-Heysem b. Teyhani'ye sordu:

-Hizmetçin var mı?

- Yok (YaResûlellah!)

-Bize harp esirleri geldiği zaman bize gel de (sana hizmetci verelim).

(Birsüre sonra)Allah'ın Resûlü'ne iki esir getirildi. Ebül-Haysem de (hizmetçi almak için) Allah'ın Resûlü'ne geldi.

Allah'ınResûlü onu:

-İkisinden birini seç, buyurdu. O da:

-Ey Allah'ın Peygamber'i! Benim için siz seçin, ricasında bulununca Allah'ınResûlü şöyle buyurdu:

-İstişare edilen (danışılan) kişi güvenilir (olması gereken)dir. Sen şunu al. Zira ben onunamaz kılarken gördüm. (Evet onu al ve) ona İslâm Dîninin emirleri ve yasaklarına uygungörevler ve haklar ver."4

Kişi yapabileceğiniöğütlemelidir

İstişareetmek mükellefiyetinde olduğumuz gibi, fikirlerimize müracaat eden mü'minkardeşlerimize -kendi aleyhimizde de olsa- en doğruyu söylemek, en verimli yolugöstermek mecburiyetindeyiz. Çünkü; mü'minlere karşı daima hayırlı düşüncelerledolu olmak, kendi nefsimiz için istediğimizi bütün mü'minler için istemek, enkutsî vazîfemizdir.

Peygamber'imizşöyle buyurmuşlardır:

"Hayrayol gösteren; aracılık yapan kişi yapan gibi sevab alır."*

Mü'minlerebildiğimizi söylememek, doğruyu anlatmamak, hayırlı olanı öğütlememekhiyanettir. Çünkü, Peygamber efendimiz:

"Herkim mü'min kardeşine, doğruyu bildiği halde hayırlı olmayanı tavsiye ederse,ona hiyanet etmiş olur."** buyurmuşlardır.

Bumevzuda nasıl bir usûl edineceğimizi Peygamber'imiz şu hikmetli sözleriyleaçıklamışlardır:

"İstişâreolunan mutemet kişidir. Her kim ki, kendisiyle istişare edilirse, kendi nefsiiçin yapabileceğini söylesin."***

Harpesirleriyle ilgili geniş bilgi için "İslâm'a Göre Cinsel Hayat" isimlikitabımızın ikinci cildindeki ilgili bölümüne bakınız.

1 M. Mesâbih K. Adâb B. Hazri... Hn. 5057, Şerhûs-Sünne (3600)

2 M. İ. Kesîr Âl-i İmran 159, (1/332.)

* Tirmizî Birr 66, Keşfül-Hafa Hn. 1713,

* Kurtubî El-Câmiu Li Ahkâmil-Kur'ân Âl-iİmran 159,(4/251,) El-camiüs-Sağir (Mâ/Nedime..., Mâ Şekiye..., Men Erâde... bölümleri)

3 M. Zevâid K. İlim B. fil-İcma 1/178.

4 Tirmizî Zühd 39, M. Mesabih K. Adab B. Hazri... Hn. 5062.

* Et-Tac 5/74, Müslim İmare 133

** Et-Tac 5/73, Ebû Davûd İlim 8.

*** C.Sâğîr (Hn. 9202)

 

 



Ali Rıza DEMİRCAN
http://www.alirizademircan.net/38-istisare-danisma-15-458h.html



Sexual Life According To IslamİSLAMA ƏSASƏN SEKSUAL HƏYATСЕКСУАЛЬНАЯ ЖИЗНЬ СОГЛАСНО КАНОНАМ ИСЛАМАئىسلامدا جىنسىي تۇرمۇشبيان حكم استرقاق الأسيرات و الاستغلال الجنسي لهن في ضوء القرآن والسنة
Ana Sayfa | Biyografi | Eserleri | Cuma Hutbeleri | İnceleme Makale | Güncel Konular | Haberler | İletişim