34-Sözün Güzelini Söylemek

34-Sözün Güzelini Söylemek
34-Sözün Güzelini Söylemek 

34-Sözün Güzelini Söylemek

Allah'ınKitabı'ndan: "Öldüktensonra geriye zayıf çocuklar bıraktıkları zaman, onlara bir kötülük gelmesindenkorkanlar, başkaları için de öylece korksunlar. Allah'ın buyruklarına sakınsınlar ve doğru söz söylesinler."* 

Nisa Suresi âyet 9

Selâm ve güzel konuşmak mutluluk vesilesidir

EbûŞüreyh (r.a.) anlatıyor:

"Allah'ınResûlü'ne (s.a.v.) ricada bulundum.

-Ya Resûlellah! Beni Cennet'e götürecek bir ameli bana öğret(ir misiniz?)

Şuöğütleri verdi:

(Cennet'egötürecek amel Allah tarafından bağışlanmaktır). Bağışlanmanın sebebleri de bolcaselâm vermek ve güzel konuşmaktır."1

Güzel sözle mükellefiz

Görüştüğümüzbütün insanlarla güleç bir yüzle güzel güzel konuşmak İslâmî bir görevimizdir.Çünkü Rabbimiz sözün güzelini konuşmamızı emir buyurmuştur:

"(EyPeygamber!) Kullarıma söyle; sözün engüzelini söylesinler."*

Güzelsöz söylemekle mükellef kılınan biz mü­'minler, bu vazîfemizi yapabilmek içinhangi sözlerin güzellik vasfını taşıdığını bilmek mecburiyetindeyiz. Bilmekmecburiyetindeyiz, çünkü güzel söz söylemek bizi Hakk'a ve halka sevdirecek,dünya ve âhiret hayatımızı mutlu kılacak çok mühim bir ameldir. Güzellikvasfını taşımayan söz söylemek de şüphesiz bizi sevimsizleştirecek veya türünegöre bizi azaba sürükleyecek büyük bir günahtır.

Güzelsöz; doğru, faydalı, sevdirici ve muhatabın seviyesine uygun ve yeterincesöylenmiş olan sözdür.

Mevzumuzlaalakalı Kur'ân ve Sünnet ölçülerine göre tesbit ettiğimiz bu vasıfları anaçizgileri ile göstererek "güzel sözü" tanıtmaya çalışalım.

a-Güzel söz doğru olan sözdür

Doğrusöz güzel söz olduğu içindir ki Rabbimiz sözün doğrusunu söylememizi şöyleceemretmiştir.

"Eyîman edenler! Allah'ın emir ve yasaklarına muhalefet etmekten sakının. Doğrusöz söyleyin ki Allah işlerinizi düzene koysun ve günahlarınızı bağışlasın..."2

YücePeygamber'imiz de "Acı da olsa sözün ancak doğru olanını söyle"3 öğüdünü vermiştir.

b-Güzel söz faydalı olan sözdür

Faydalısöz ise öğretici, yarar sağlayıcı, Hakk'a götürücü, Bâtıl'lardan sakındırıcı veibret verici sözdür.

Sözfaydalı olduğu sürece mutlaka hayırdır. Hayır oldukça da söylenmelidir. Bununiçindir ki Peygamber'imiz şöylece öğüt vermiştir:

"Allah'ave Âhiret Günü'ne îman eden kimse sözün mutlaka hayırlısını söylesin, ya dakonuşmasın."4

c-Güzel söz sevdirici ve sevindirici olan sözdür

Müjdevasfını taşıyan, kaba bir tebliğ tavrıyla değil de ince bir telkin edasıylaşefkatle söylenen her sevdirici ve sevindirici söz pek tabîî ki güzeldir.

Bizleribu güzelliğe erdirmek içindir ki Peygamber'imiz şöyle buyurmuşlardır:

"(Nerede olursanız olunuz, kiminlekonuşursanız konuşunuz) sevdiriniz, nefret ettirmeyiniz. Kolaylaştırınız,zorlaştırmayınız."5 Zira:

"(Sözle) mü'min kardeşinin kalbine sevinçvermen bağışlanma sebeblerinden biridir."6 

"Sevdiricive sevindirici tatlı bir çift söz (muhataba verilmiş) bir sadakadır."7

Evet,tatlı bir çift söz Kur'ân açıklamasına göre ardından başa kakılan maddî birsadakadan daha hayırlıdır.

d-Güzel söz muhatabın seviyesine uygun olan sözdür

Butür söz şüphesiz güzeldir. Muhatap tarafından anlaşılmayan, kavranılmayan sözündoğruluğunun, faydalılığının ve de sevdiriciliğinin bir anlamı olmaz ki güzelolabilsin.

Bununiçindir ki, Peygamber'imiz koyduğu şu ölçülerle bize güzelliğin yolunu açmıştır.

"İnsanlarlaakli seviyelerine göre konuşmakla emrolunduk."8

"İnsanlarlaanlayacakları şekilde konuşun. Siz Allah'ın ve Peygamber'inin yalanlanmasınıister misiniz!"9 

e-Güzel söz yeterince söylenen sözdür

Muhatabınseviyesine uygunluğu sözün güzelliği olduğu gibi anlaşılamayacak kadar kısa,usanç verecek kadar uzun olmaması da güzelliğidir.

Hususiyleçok söz hatadan beri kalmayacağı için uzunluğu nispetinde çirkinleşir vesebeb-i azab olur.

Bugerçeği bildirmek içindir ki Peygamber'imiz şöyle buyurmuştur:

"Allah'ızikir, Hakk'a çağrı ve bâtıldan sakındırma vasfını taşımayan bütün sözlerinsanın hiç şüphesiz lehine değil, aleyhinedir."10

"(O halde) Allah'ı anmaksızın sözü çokuzatarak çirkinleştirmeyin. Zira Allah'ı anmaksızın çokça konuşma kalpkatılığına sebebtir. Allah'a en uzak olan insanlar ise katı kalpliinsanlardır."11

Yukarıdaaçıklanan vasıfların yanı sıra güzel sözün sunilikten arınmış söz olduğuna daişaret edelim.

Hz. Peygamber doğru sözlülükle sevilir

İbn-iEbi Kurad (r.a.) anlatıyor:

"Birgün Allah'ın Resûlü (s.a.v.) abdest alıyorken etrafındaki sahâbîleri abdest (azalarından dökülen) suyu (alıp bereketlenmek için kendivücutlarına) sürmeyebaşladılar.

Hz.Peygamber onlara:

-Böyle yapmanızı gerektiren nedir? buyurdu. Onlar da:

-Allah'ı ve O'nun Peygamber'ini sevmiş olmak, dediler.

Bucevapları üzerine Hz. Peygamber şu açıklamayı yaptı:

-Allah'ı ve Peygamber'ini sevmek veya Allah ve Peygamber'i tarafındansevilmekten ötürü mutluluk duyacak kişinin konuştuğu zaman sözü dosdoğru olsun.Kendisine(sır, vazîfe veya eşya gibi bir) emanet bırakıldığı zaman emanetini (korusun ve sahibine) versin. Bir de çevresindekikomşuları; dostları ve arkadaşlarına (gücü nisbetinde) ikramda bulunsun.

(ZiraAllah ve O'nun Resûlü gerçek mânâda ancak bu şekilde yani; emirleri vetavsiyelerine uyularak sevilir.)"12

Sadakaların en değerlisi dil sadakasıdır

Semüretüb. Cündüp (r.a.) anlatıyor:

"Allah'ınResûlü; dilin sadakasından daha üstün hiçbir sadaka yoktur, buyurdu. Semüretüb. Cündüb de sordu:

- Dilin sadakası nasıl enüstün sadaka olur Ya Resûlellah?

Allah'ınResûlü açıkladı:

-Şöyle olur. Dil aracılığı ile bir müslümana fayda sağlanır. Diğer birmüslüman'dan da çirkinlik giderilir. Kaldı ki dil aracılığıyla kan dökülmesiönlenir."13

Hiç bir varlığa sövme

Câbirb. Süleym (r.a.) anlatıyor:

"(Hz. Peygamber'i henüztanımıyordum.)

Çevresindekilerinilgisini çeken, söylediği her sözü mutlaka kabul edilen ve gereği yapılan biradam gördüm ve sordum.

(Sevgive hürmet gören) buzat kimdir?

"Allah'ınResûlü'dür," cevabını verdiler. Yanına yaklaştım ve ard arda iki defa (Aleykes-Selâm) Ya Resûlellah! dedim.

(Banadöndü ve şöyle) buyurdu:

-Aleykes-Selâm şeklinde selâm verme. Zira bu tür selâm (şairlerin) ölülere selâm veriş şeklidir. Sen (Esselâmü Aleyke) diyerek selâm ver.

(Cabiranlatımını şöylece sürdürüyor.)

O'na(s.a.v.) sordum:

-Sen (gerçekten)Allah'ınResûlü müsün?

-Evet, ben Allah'ın Resûlü'yüm. Bir zarara uğrasan ve ben duâ etsem zararınıgiderecek, bir kıtlık yılı seni bunaltsa ve ben yalvarsam toprağa senin içinmahsul bitirecek, bir çölde bineğin kaybolsa ve ben de niyazda bulunsambineğini sana geri gönderecek olan Allah'ın Resûlü'yüm.

-Ya Resûlellah, bana öğüt verseniz.

-Hiç kimseye (vevarlığa) sövme.

Cabirdiyor ki; bu öğüdü aldıktan sonra hür olsun, köle olsun hiçbir kimseyesövmedim. Deve ve koyun (gibi hiçbir hayvana da küfretmedim.)

(Allah'ınResûlü öğüdüne devamla buyurdu:)

- Bir mü'min kardeşinle güleryüzle konuşman şeklinde de olsa hiçbir iyi söz ve davranışı küçümseme. Ziragüler yüzle konuşmak iyi olan amellerdendir.

Eğerbir kimse seni söver ve bildiği bir kusurunla seni ayıplarsa, sen bildiğinkusuruyla onu ayıplama. Zira, seni ayıplamakla işlediği suçun cezasını oçekecektir...

Sakınha elbiseni yerlere sürünecek şekilde uzatma. Zira bu kibirdir. Şüphesiz Allahkibri; büyüklük taslamayı sevmez."14

İçi dışında görülen Cennet yurtlarıgüzel konuşanlara verilecektir

Hz.Ali (r.a.) rivayet ediyor:

"Allah'ınResûlü (Cennet'ive Cennetlikleri tasvir eden bir açıklamalarında) şöyle buyurdu:

-Cennet'te dışı içinden, içi dışından görülen özel bölümler vardır.

(Allah'ınResûlü'nün (s.a.v.) bu açıklamasını dinleyen ve coşku ile dolan) bir Arabî ona doğru ayağakalktı ve sordu:

-Bu özel bölümler kimlere (verilecek) Ya Resûlellah?

-Onlar, tatlı tatlı konuşan (dostlara ve fakirlere bolca) yemek yediren, (farz ve nafile) oruçlara devam eden ve insanlaruykuda iken geceleri kalkıp Allah için namaz kılanlara verilecektir."15

*Diğer ayetler için bak. İsra 53,Ahzab70, Zümer 18

1 Zevaid K. Edeb B. Ma câe fis-Selami veİfşahi 8/29

* İsra 53

2 Ahzab 70-71.

3 Kesfûl-Hafa Hadis No: 1890, 865, Müsned 5/159

4 Buhârî Edeb 31, Et-Tac 5/183.

5 Müslim Cihad 4, Ebû Davûd Edeb 17

6 el-Camius-Sağîr "İnne" ve"Efdalu" bölümleri.

7 Deylemi Müsnet Hn. 1614

8 Keşfûl-Hafa Hadis No: 592, Buhârî Edeb 34

9 El-Camius-Sağır (Haddisun-Nase)Bölümü, Buhâriİlim 4.

10 Et-Tac 5/183, Tirmizi Zühd 63

11 Tirmizî Zühd 62, Muvatta Kelam 8.

12 M. Mesâbîh K. Adâb B. Şefekati Alel-Halkı Hn. 4990, M. Zevâid 4/145.

13 K. Hafâ Hn. 455, Benzeri içinbak. M. Zevaid 8/194

14 Ebû Davûd Libas 26, Müsned 4/65.

15 Tirmizî Cennet 3, Müsned 1/156 

 

 



Ali Rıza DEMİRCAN
http://www.alirizademircan.net/34-sozun-guzelini-soylemek-15-462h.html



Sexual Life According To IslamİSLAMA ƏSASƏN SEKSUAL HƏYATСЕКСУАЛЬНАЯ ЖИЗНЬ СОГЛАСНО КАНОНАМ ИСЛАМАئىسلامدا جىنسىي تۇرمۇشبيان حكم استرقاق الأسيرات و الاستغلال الجنسي لهن في ضوء القرآن والسنة
Ana Sayfa | Biyografi | Eserleri | Cuma Hutbeleri | İnceleme Makale | Güncel Konular | Haberler | İletişim