30- Sakal ve Bıyıkla İlgili Görevler

30- Sakal ve Bıyıkla İlgili  Görevler
30- Sakal ve Bıyıkla İlgili Görevler

30- Sakal ve Bıyıkla İlgili Görevler

Sakalve Bıyıkla İlgili  Görevler

BirArka Sayfaya girecek

    Bu bölümde Sakal-Bıyıkla ilgili genişcebilgiler verilecek,  İslâmî Kimliğingörülür unsuru olduklarına dikkat çekilerek bir arada bırakılmalarının görevolduğu açıklanacaktır.  

Hayatımızahakim olmaya çalışan kadrolarca irticaî görüntü olarak nitelenen sakalınbelirlenen ölçüler içinde bırakılmasının kültür cihadı olduğunda hiç şüpheyoktur. Ancak İslâmî şahsiyeti gelişmemiş, davranışları zerafetebürünememiş  estetik yoksunu kişilerinsakalları ile çevreye olumsuz mesajlar verebilecekleri de bir gerçektir. 

Sakak-bıyıkİslâm kadınının örtüsü gibidir. Örtü, İslâmî iman ve hayatı  sembolize eden Libasüt-Tekva üzerinegiyildiği zaman  ahlâkî amacınaulaşabileceği gibi sakal-bıyık da amacına ancak Libasüt-Tekva ile birleştiğizaman ulaşabilir. Bu sebeple sakal- bıyık bırakılmalı, ama İslâmi Kimliğitemsil edebilir bir kıvama eremeye de çalışılmalıdır. Aksi takdirde sevap-faydayerine, günah-zarar devşirilebilir.

Sakalve Bıyıkla İlgili Görevler

İslâmDini, Peygamberimizin diliyle sakal ve bıyık konusuna önem vermiş, sakal vebıyığı İslâmî şahsiyetin dışa dönük kimlik oluşturucu unsurlarından biri olarakdeğerlendirmiştir.

Vücutorganları ile alâkalı İslâmî kurallar içersinde tatbik edilme bakımından sünnetolmadan (hitan) sonra ikinci sırayı alan sakal ve bıyık, zahirde bâtıl din veideoloji mensuplarına benzemekten korunmanın da vesîlesidir.

İslâmdünyasında, vâcib midir, sünnet midir, mubah mıdır, şeklindeki tartışmalarakonu olması bakımından da daima aktüalitesini koruyan bu mevzuu oldukça genişbir şekilde açıklamaya çalışacağız.

Sakal,İslâmî Kılık - Kıyafetin Ana Unsurlarındandır

İçindeyaşadığımız toplumda, kılık-kıyafet bakımından Müslümanlarla Materyalistleri,Müslümanlarla Komünistleri, Müslümanlarla Gayr-ı Müslimleri ayırt edebilmemizmümkün değildir. Bir kısmı sakalsız ve bıyıksız, bir kısmı uzun veya kısabıyıklı, bir kısmı saçı sakalı birbirine karışmış, bir kısmı sakalı ve bıyığıbirbirine eşit olan devrimizin bilgisiz ve bilinçsiz mü'minleri, âdeta içdünyalarındaki ayrılığı dışlarına aksettirmiş gibidirler.

Evrenselkıldığı Peygamberi Hz. Muhammed'in diliyle, Allah'ın huzurunda ibâdet edilirkensafların sık ve düzgün tutulmasını, aksi takdirde saflar arasındakiboşluklardan Şeytan'ın girerek kalplere tesir edeceğini bildiren ve safları tamolarak şekli bir düzene kavuşturmaksızın namaza başlanılmasını mazur görmeyenİslâm Dini'nin, sakal ve bıyık konusundaki, rûha aksetme ihtimali büyükdüzensizliği mazur görmeyeceği açıktır. Zaten bu mevzudaki hadîsler vs. İslâmâlimlerinin bu hadîsler üzerindeki değerlendirmeleri, İslâm'ın bu mevzudakiduyarlılığını ortaya koymaktadır.

Hz.Peygambere İtaati Emreden Kur'ân Âyetleri

"Allah'ave Peygamberi Muhammed'e itaat edin ki rahmete erdirilesiniz."1

" (EyPeygamber!) Kim Peygamberi olan sana itaat ederse, muhakkak Allah'aitaat etmiş olur. Kim yüz çevirirse, (bu seni üzmesin.) Zira seni onlarakoruyucu ve gözetici göndermedik. (Ancak tebliğ için gönderdik. )" 2

"(EyPeygamber!) Rabbin hakkı için, onlar, aralarında çekiştikleri şeylerde senihakem yapıp sonra da verdiğin hükümden nefisleri hiç bir darlık duymadan tambir teslimiyetle boyun eğmedikçe iman etmiş olmazlar." 3

1-Al-iİmran 132.

2-En-Nisa80.

3-En-Nisa65.

 "Ey Mü'minler! Peygamber,size hayat verecek olan ilkelere/değerlere sizi davet ettiği zaman, Allah'a vePeygamberine uyun. Bilin ki Allah gerçekten kişi ile kalbi arasına girer.(Onun her şeyini bilir.) Sizler muhakkak toplanıp ona varacaksınız." 4

"Allahve Peygamberi bir işe hüküm verdiği zaman, mü'min bir erkekle mü'min bir kadıniçin kendi işlerinden dolayı Allah'ın ve Peygamberin hükmüne aykırı olanıseçmek hakkı yoktur. Kim Allah ve Peygamberine isyan ederse muhakkak açık birsapıklık etmiş olur."5

4-Enfal24.

5-Ahzab36.

Hz.Peygamberin İtaat Etmekle Mükellef Olduğumuz Sakal ve Bıyıkla Alâkalı Emirleri

Allah'ınResûlü,İslâmî kimliğimizi oluşturucu bağımsız emirlerinde şöyle buyurur:

"Bıyıkları iyice kısaltınız ve sakalı uzatınız." 1

SahâbiAbdullah b.Amr şöyle anlatır:

"Allah'ınResûlü bize sakalı uzatmayı ve bıyığı kısaltmayı emir buyurdu." 2

-Salatve Selâm üzerine olsun- O, bâtıl din ve ideoloji mensuplarına aykırıdavranılması ile alâkalı sebep bildiren diğer hadîslerinde ise şöyle buyurur:

 " Müşriklere muhalefet ediniz. Sakalıuzatınız. Bıyıkları da iyice kısaltınız."  3

 "Müşrikler ve Mecûsîler sakallarını kesiyor,bıyıklarını uzatıyorlar. Biz onlara aykırı tavır koymakla emredildik."4

"Bıyıklarıiyice kısaltınız. Sakalı uzatınız. Yahûdilere benzemeyiniz." 5

 "Mecûsîlere/Âteşperestlere muhalefetediniz. Sakalınıza uzatınız, bıyıklarınızı iyice kısaltınız." 6

1-BuhârîLibas 63,MüslimTaharet 52-54,Tirmizi Edeb18, Ebu Davud Tereccül 16..

2-MüslimK.Tahareti B,Hısalil Fıtra

3-BuhârîK. Libas Bab-u îfail-liha.

4-Et-Tac3/170.

5-El-Carnius-Sağîr(Ehfû) bölümü 1/13.

6-MüslimK.Tahare Bab-u Hısalil-Fıtra.

Sakaldanbağımsız olarak bıyığı konu alan sözlerinde Peygamberimiz şöyle buyur:

"Bıyıklarındanalmayan (kısaltmayan) bizden değildir." 8

 "Etek tıraşı olmayan, tırnaklarını kesmeyenve bıyıklarım iyice kısaltmayan kişi bizden değildir."7

Peygamberimiz,saça-sakala tecavüzü konu alan hadislerin şöyle buyurmuştur:

"Saçlamüsle yapan; başkasının saç ve sakalını yolup tıraş eden kişinin Kıyamet GünüAllah katında nasıbi/değeri yoktur."9

Hz.Peygamber sakallarını tıraş etmiş olup, bıyıklarını salıvermiş olan iki Mecûsîelçinin görünümlerini yadırgar.  Onlarasebebibini sorar. Kisr'larının emri olduğu cevabını alınca da  şöyle buyurur:

"Banada Rabbim sakalımı uzatmamı, bıyıklarımı kısaltmamı emretti."10

7-Tirmizî Hadîs No: 2762.

8-El-Camius-Sağîr2/181.

9-El-Camius-Sağîr(Men messele) 2/182, S. B. Muhtasarı Tecrid-i Sarih Ter. Ahmet Nairn 1. Tab'1/158.

10-Nebhanî Hüccetüllahi Alel-Alemin ve Mucizatü Seyyidil-Mürselin sh. 521.

 Peygamberimiz, sakal ve bıyığın tümPeygamberler döneminde İslâmî kimliğin bir parçası olduğunu bildirdiği, Fıtrathadîsi olarak ünlenen sözlerinde de şöyle buyurur:

"Onşey fıtrattan; Bütün peygamberlerin uygulamalarındandır: Bıyığı kısaltmak, sakalıuzatmak, misvak kullanmak ,ağza su vermek, burna su çekmek, tırnakları kesmek,parmak boğumlarını yıkamak, koltuk altıkıllarını gidermek ve etek tıraşı olmak,su ile taharet/temizlik yapmak." 11

       Allah'ın Resûlü, erkeklerin kadınlarabenzemesini yasaklayan hadislerinde ise lanet sözcüğünü kullanarak şöylebuyurur:

"Allaherkekleşen kadınlara ve kadınlaşan erkeklere lanet etsin." 12

11-MüslimTaharet 56, Tirmizi Edeb 14, İ.Mace Taharet 8.

12-Et-Tac3/178.

Buhadîsi sakal ve bıyık bırakmayı emir ve tavsiye edici hadîsler arasınaalmamızın sebebi şudur:

Şüphesizerkeklerin kadınlara ve kadınların da erkeklere benzemesi giyim, konuşma vedavranış türlerinde olduğu gibi yaradılışta var olan farklılığın giderilmesişeklinde de olur. Bu sonuncu benzeme şekli çok daha önemlidir. Zira bu türbenzeme doğal bir farklılığın sürekli bir şekilde giderilmesi yoluylaoluşmaktadır. Bu doğal farklılık ise erkeğin sakallı-bıyıklı, kadının sakalsızbıyıksız olmasıdır. Kaldı ki bu farklılığın giderilmesinde Allah'ın yarattığınıdeğiştirmek ve O'nun tercihine zımnen baş kaldırmak da vardır.

Nitekimmüfessirler Nisa sûresinin 119. âyetini misallendirirken sakal kesmeyi dezikretmektedirler.

Merhummüfessir Hamdi Yazır şöyle diyor :

Bıyıklarını,Sakallarını Yolacaklar

(Şeytanınadımlarını izleyerek Allah'ın yarattığını değiştirmeye çalışacak insanlar. . .)

-Hilkatin suretini veya sıfatını değiştirerek vechini tahvil edecekler, fıtratıkemâline götürecek yerde bozacaklar çığırından çıkaracaklar. Tefsirlerde yeralan misallere nazaran kadını erkek, erkeği kadın yapmağa çalışacaklar, kadınyerine erkek, erkek yerine kadın kullanacaklar. Bıyıklarını SakallarınıYolacaklar, suratlarını boyayacaklar, kılıklarını değiştirecekler, kulakburun kesip göz çıkaracaklar, erkekleri iğdiş edip hadım ağası yapacaklar,organlarını, yaratılıştan kendilerine verilen vazifelere aykırı kullanacaklar,nikâh yerine zina edecekler, temizi bırakıp pisliklere koşacaklar, menfaatibırakıp zararları seçecekler, ciddiyâtı atıp eğlenceye heves edecekler,vazifeden kaçıp oyuna gidecekler, doğruluğu budalalık, eğriliği hünersayacaklar, helâla haram, harama helâl, iyiye kötü, kötüye iyi diyecekler,hayır yerine şer işleyecekler, i'mar edilmesi lâzım gelini tahrip, tahripedilmesi lâzım geleni i'mar edecekler...(*)

(*)Hamdi Yazır, Hak Dini Kur'an Dili. İkinci baskı 3. sh. 1472-1473.

HadîslerinUmumî Olarak Değerlendirilmesi

-Salâtve Selâm üzerine olsun.- Peygamberimiz Hz. Muhammed'in sakal-bıyıkla alâkalıolan ve hadîs kaynaklarında rivayet edilen hadîslerinden tesbitedebildiklerimizi yukarıda sunduk.

Sunduğumuzbu hadîsler, Peygamberimizin dilinden özel şekline uyarak sakal-bıyıkbırakmanın önemini ve bırakılması lüzumunu gayet açık bir şekilde ortayakoymaktadır.

Bağımsızbir peygamberi emir olmanın yanı sıra, Yahûdilere, Hıristiyanlara, Mecûsîlereve daha genel ifadeyle İslâm dışı bütün topluluklara ve kadınlarabenzenilmemesini de içeren sakal-bıyık bırakmak emri, diğer yapılması gereklibütün Nebevî/Peygamberî emirler gibi Dinî nitelikli bir emirdir.

Peygamberimizin,kendisine âidiyeti belirli ve anlamı açık olan emirleriyle yüklediğisakal-bıyık bırakma görevinin îfası şüphesiz Hz. Peygambere uymadır. Devamlıbir uyuş olması sebebiyle de sürekli bir sevap kaynağıdır.

Al-îİmrân Sûresi Âyet 132:

"Allah'ave O'nun Peygamberine itaat edin ki felah bulabilesiniz."

Peygamberimizin,sözlü ve fiilî sünnetiyle mükellef kıldığı bu görevin yapılmaması ise O'namuhalefettir. İslâm Kültürünün Hz. Peygamberin fırçasından çıkmış ferttetezahür edici bu önemli çizgileri giderme ile Hz. Peygambere aykırılık iseAllah'a isyandır.

Allah'ave Peygamberine isyan ise iç bunalımlarına ve Âhiret azâbına sebeptir.

NisaSûresi Âyet 115:

"Herkim de, kendisine doğru yol apaçık belli olduktan sonra, Peygambere aykırıharekette bulunur, mü'minlerin yolundan başkasına uyar giderse, onu döndüğüsapıklıkta bırakırız. Âhiret'te de kendisini Cehennem'e koyarız ki, o ne kötübir dönüş yeridir."

Peygamberimizindiliyle kimlik oluşturmayı amaçlayan bu hadîslerden ilk bakışta ve gayet açıkbir şekilde anlaşılan budur. Ne var ki mü'minlerin İslâm karşıtı kültürlerinegemenliği altında yaşadıkları ve çok büyük bir kısmının da sakal - bıyıkbırakmayarak yukarıda değinilen sorumluluğun altına girdikleri asrımızda,konuya biraz daha eğilmek ve sorumluluktan çıkarıcı bir mahrecin/çıkışın bulunupbulunmadığını araştırmak ihtiyacı duyulmaktadır.

AcabaPeygamberimizin "Sakalınızı uzatınız-bıyığınızı kısaltınız" emri Ashab-ıKirâm'ın saçı sakalı bembeyaz olmuş yaşlılarına yönelik saçı-sakalı boyama emrigibi ruhsatı açıklayıcı bir emir midir?

Ashâb-ıKirâm'ın ve muteber büyük mezheb müctehidlerinin ruhsat vasfını taşıdığındabirleştikleri saçı sakalı boyama emrinden olduğu gibi, ‘Sakalı uzatınız, bıyığıkısaltınız' emrinden de böyle bir hüküm çıkarılamaz mı?

İşaretolunan ihtimalin güç kazanabilmesi için mevzu ile ilgili hadîslerden ilkbakışta anladıklarımızın doğruluk derecesini kontrol etmemiz, yanılıp -yanılmadığımızı incelememiz gerekmektedir.

Bununiçin de iki ciddî yol vardır.

a-BirincisiHz. Peygamberin sakal ve bıyık bırakmakla ilgili emirlerinin ilk muhatabı olanAshab-ı Kiramın bu emirleri nasıl anladığını ve uyguladığını araştırmak.

b-Kur'ânve Sünneti çok iyi anlamış olan ve bu iki kaynakta yer almış emirlerin hükümbakımından ifade ettikleri anlamı pek isabetli bir şekilde kavramış bulunan veanlayış farklılıklarını da özgürce belirtmiş olan başta Hanefi, Şafii, Malikive Hanbelî mezheblerine bağlı müçtehidlerin görüşlerini tesbit etmek.

Evet,bu iki ciddî yol bizi gerçeğe ulaştıracak en sıhhatli yollardır.

aa -Ashab-ı Kiram'ın Görüşü:

Tarafımızdanyapılan incelemeler ve bu mevzu ile alâkalı olarak yapılan araştırmalar ortayakoymaktadır ki, Ashab-ı Kirâm sakallıdır. Fetih sûresinin onlar hitap eden veonları sakallı olarak gören 27. âyeti bu gerçeği doğrulamaktadır:

"...SizAllah dilerse güven içinde saçlarınızı traş etmiş ve kısaltmış olarak korkmadanMescid-i Haram'a kesinlikle gireceksiniz..."

Sakalıâdet sünnet kabul ederek dinî bir vasıf taşımadığını savunan kişilerce deAshab'ın sakallı olmadığı şeklinde bir iddia ileri sürülmemiş ve sakalkesildiğine dair örnek gösterilememiştir.

ŞanlıPeygamberimiz-önderimizin insanlık tabîatının gereği zaman zaman yaptığı veyasürekli olarak yaptığı halde Ashabı'nın yapmasını emir buyurmadığı hususlardaAshab-ı Kirâm'ın görüş ve amel birliğinde ittifak etmedikleri, farklıdavranışlar gösterdikleri bilinen bir gerçektir.

YücePeygamberimizin "Yahûdiler ve Hıristiyanlar saçları ve sakallarınıboyamıyorlar. Siz boyayarak onlara muhalefet ediniz." emirleri gibi saçı sakalıbembeyaz olmuş sahâbilere yönelik emirlerinin de Ashab-ı Kirâm'ın bütünütarafından uygulanmadığı bir vakıadır.

Sunulanbu bilgiler ışığında ve Ashab-ı Kirâm'ın bütününün veya çoğunluğunun sakalbırakmış olduğu gerçeğinden hareketle açıkça anlıyoruz ki, Ashab,Peygamberimizin "Sakalının uzatınız, bıyığınızı kısaltınız." emrini herbir mü'min tarafından tatbik olunması gerekli bir emir olarak anlamıştır. Buemre muhalefeti Hz. Peygambere ve dolayısıyla Allah'a isyan görmüştür.

bb-Ashab-ı Kiram'ın sakal-bıyıkbırakma mevzuundaki Peygamberi emirleri anlayış ve uygulayışlarını böylecebelirledikten sonra manevî huzurlarında hürmetle eğildiğim büyük Fıkıhİmamları'mızın görüşlerini de ana hatlarıyla inceleyebiliriz.

 

 



Ali Rıza DEMİRCAN
http://www.alirizademircan.net/30-sakal-ve-biyikla-ilgili-gorevler-16-325h.html



Sexual Life According To IslamİSLAMA ƏSASƏN SEKSUAL HƏYATСЕКСУАЛЬНАЯ ЖИЗНЬ СОГЛАСНО КАНОНАМ ИСЛАМАئىسلامدا جىنسىي تۇرمۇشبيان حكم استرقاق الأسيرات و الاستغلال الجنسي لهن في ضوء القرآن والسنة
Ana Sayfa | Biyografi | Eserleri | Cuma Hutbeleri | İnceleme Makale | Güncel Konular | Haberler | İletişim