27- Komşuluk

27- Komşuluk
27- Komşuluk

27- Komşuluk

Allah'ınKitabı'ndan: "Allah'aibâdet edin. O'na hiçbir şeyi ortak koşmayın. Anaya, babaya, akrabaya,yetimlere, yoksullara, akraba olan komşulara, yakın komşulara, yanında bulunanarkadaşa, yolda kalanlara, sahip olduklarınıza iyilik edin. Şüphesiz Allah,kibirlenen ve övünen kimseyi sevmez."

Nisa 36

Komşusuna güvenduygusu veremeyen gerçek mümin değildir

EbuHüreyre (r.a.) anlatıyor:

"Allah'ınResûlü (s.a.v.) (öğütverdikleri bir sohbetlerinde yemîn ederek şöyle) buyurdu:

-Allah'a yemîn ederim ki (tam bir şekilde) îman etmemiştir.

(Sahabîlertarafından ilgi ile) soruldu:

-Kimdir bu kişi Ya Resûlellah?

-(Sözleri,davranışları ve işleri ile) aldatmayacağı/zulmetmeyeceği husûsunda komşusununkendisine güven duymadığı kişidir."1

Komşu kimdir?

Köyde-kasabada,dairede-atölyede, mektepte-sınıfta, caddede-apartmanda, alımda-satımda,vapurda-otobüste, hulâsa değişik yer ve şekiller içerisinde, sürekli veyafasılalı olarak kendileriyle ilişki kurduğumuz ve bir kısmını dostlaredindiğimiz mü'min ve gayrı müslim bütün insanlar, komşularımızı meydanagetirirler.

İslâmDîni komşularımıza hiçbir sebeble ve hiçbir şekilde zarar vermememizi, bilakismaddî ve manevî bakımlardan yardımcı olmamızı öğütlemiştir. Öğütlemekle dekalmamış, hadîsimizde görüldüğü üzere konuyu bir inanç meselesi şeklinde takdimederek yüceltmiştir.

Gayr-ı müslimin de komşuluk hakkı vardır

İslâmDîni komşular arasında komşuluk hakları açısından müslüman-Hristiyan-Yahudigibi bir ayırım da yapmamıştır. Ancak müslüman ve akrabadan olan komşuyu ayrıcaîman kardeşliği ve akrabalık haklarına sahip kılmıştır.

Bugerçeği açıklayan hadîslerinde Peygamber'imiz şöyle buyurmuşlardır:

"...Gayr-ı Müslim komşunun yalnız komşuluk hakkı vardır. Müslüman komşunun komşulukve İslâm kardeşliği hakları, akrabadan olan komşunun ise komşuluk, İslâmkardeşliği ve akrabalık hakları vardır."*

Komşu hakları nelerdir?

Muazibn-ü Cebel (r.a.) rivayet ediyor:

"(Biz sahâbîler Hz. Peygamber'e) sorduk:

-Komşu hakları nelerdir Ya Resûlellah?

Şöylebuyurdular: Senden borç istediği zaman borç verirsin. Yardımını talep ettiğizaman yardım edersin. Muhtaç olduğu zaman bağışta bulunursun, hastalandığındaziyaret edersin. Ölümünde (cenaze namazını) kılar, kabre götürürsün. Sevinçli anlarındamesrur olur, tebrik edersin. Bir musîbete uğradığında sen de üzülür, teselliedersin.  

Hz.Peygamber öğütlerinin bu bölümünde emir kipi kullanarak konuşmasını şöylecesürdürmüştür:

Yemekpişirdiğinde kokusu ile onu imrendirme (ya da) bir miktar hediye ediver. Müsaadesini almaksızınhavanın ve ışığın evine gelişini engelleyecek şekilde binanı yükseltme. Meyvealdığında ya ona ikram et ya da gizlice evine getir. Ayrıca çocuklarınçocuklarını kıskançlıkla öfkelendirecek (bir yiyecek, giysi ve binek ile) ortaya çıkmasın.

- Siz ne söylediğimi anladınız mı?

Allah'ınkendilerine merhamet ettiği çok az kimselerden başka komşu hakkını kimse edaedemez."2

Kapısı yakın olandan başla

Hz.Aişe (r.a.) anlatıyor:

"Allah'ınResûlü'ne (s.a.v.) sordum:

-Ya Resûlellah! Benim (yakın çevremde) iki komşum var. Önce hangisine hediye vererek yardımedeyim?

-(Ya Aişe!) Sana göre kapısı en yakın olandanbaşla."3

Komşularına sor

EbuHüreyre'den... (r.a.)

Birsahâbî Allah'ın Resûlü'ne (s.a.v.) geldi ve (şu ilgi çekici) ricâda bulundu:

-Ya Resûlellah! Bana (yapabileceğim) öyle bir iş öğretiniz ki ben onu yapıncaCennet'e gireyim.

Hz.Peygamber şöyle buyurdu:

-İyi bir insan ol.

-(YaResûlellah!) Beniyi bir insan olduğumu nasıl bileyim?

-(Mesken,meslek ve ticâret) komşularına sor. Senin iyi olduğunu söylerlerse iyisin. Kötü olduğunuifade ederlerse kötüsün.4

Mü'min komşuların kanaati Allah katında geçerlidir

Cemiyetbünyesinde amelî hayatın müsbet ve menfi yönleri ilk olarak komşular arasıilişkilerde ortaya çıkacağı için dinimiz, hayata Kur'ân ve Sünnet mantığı ilebakan komşularımızın hakkımızdaki kanaatlerini müslümanlığımızın değerli ölçüsüolarak kabul etmiştir.

Nitekimbir diğer hadîslerinde Peygamberimiz şöyle buyurmuşlardır:

"Sizmü'minler yer yüzünde Allah'ın şahidlerisiniz, iyi oldukları hakkında kanaatizhar ettiklerinize Cennet, kötü olarak vasıflandırdıklarınıza da Cehennemgerekli olmuştur."

En büyük günahlardan biri de komşunun hanımıyla zina etmektir

Hz. Abdullah (r.a.) anlatıyor:

"Allah'ınResûlü'ne (s.a.v.) sordum:

-(Allahkatında) enbüyük günah hangisidir, Ya Resûlellah!

-Seni yaratan Rabbine ortak koşmandır.

- "Allah'a ortak koşmak" dan sonragelen en büyük günah hangisidir?

- (Rızkına ortak olup) seninle beraber yiyeceğikorkusuyla çocuğunu öldürmendir; fakirlik endişesiyle kürtaj yaptırmandır.

-Bunu takip eden üçüncü derecede en büyük günah hangisidir? (Ya Resûlellah!)

-Komşunun karısıyla zina etmendir."5

Ortak da komşu gibidir

Hiçşüphesiz kişinin ortağının karısıyla/kızıyla zina etmesi de, komşusununkarısıyla zina etmesi gibi büyük günahlardandır.

Komşudan çalmak on evden çalmak gibidir

Hz.Mikdad ibn-ü Esved (r.a.) anlatıyor:

"Allah'ınResûlü sahâbîlerine sordu:

- Zina hakkında nesöyleyebilirsiniz?

- (Ya Resûlellah!) Zina, Allah'ın vePeygamber'i'nin haram kıldığı ve Kıyamet Günü'ne kadar da haram olarak kalacakolan bir günah fiildir.

-(İyicebilmenizi isterim ki,) kişinin komşusunun (veya ortağının) hanımı ile zina etmesi onun için on kadınla zinaetmesinden daha büyük bir günahtır, daha büyük bir azab sebebidir.

-Hırsızlıkla ilgili ne söyleyebilirsiniz?

-(YaResûlellah!) HırsızlıkAllah'ın ve Resûlü'­nün haram kıldığı ve Kıyamet Günü'ne kadar da haram kalacakolan bir ilahî haramdır.

-(Çok iyibiliniz ki,) kişininkomşusunun (veyaortağının)evinden bir şey çalması, onun için on evden çalmasından çok daha büyük birgünahtır, daha elem verici bir azab sebebidir."6

Komşuya yönelik günahlar niçin daha büyüktür?

İslâmDîni'nde komşu haklarına son derece büyük ehemmiyet verilmesi, cemiyethayatında, komşular arası münasebetlerin karşılıklı güven ve yardımlaşmaesasına dayanması zarûretindendir.

Komşularınmalları ve ırzları konusunda birbirlerine güven duyamayacakları bir vasatın(ortamın) oluşması toplum hayatı için çözülemez bir problem, bunaltıcı birçıkmaz olur.

Suçlarsuç olmak itibariyle ayn ise de, İslâm Dîni'nin komşulara karşı işlenenleriböylesine büyük günahlar olarak bildirmesi, bu tür suçların fertler arasıgüveni ve toplum düzenini daha korkunç bir şiddetle sarsacağı içindir.

Evine dön seni üzmeyeceğim

EbuHureyre (r.a.) anlatıyor:

"(Mü'minlerden) bir adam Allah'ın Resûlü'ne geldive (komşusunuşikâyet etmek için) şöyle dedi:

-(YaResûlellah!) Birkomşum var. Beni üzüyor.

Allah'ınResûlü (s.a.v.) ona şu tavsiyede bulundu.

-Ev eşyanı çıkar ve yolun ortasına koy.

(AdamPeygamberimizin tavsiyesine uydu.) Eşyasını çıkarıp yolun ortasına koydu. Yanındanher gelip geçen kişi adama sordu:

-Sana ne oldu?Hayrola başına bir iş mi geldi? Adam da: "Bütün bunları başımagetiren beni üzen komşumdur." cevabını verdi. (Sorup da durumu öğrenen her bir kişi;)

-Allah'ım! Komşunun böylesini rahmetinden uzaklaştır. Onun iki yakasını biraraya getirme, şeklinde bedduâ etti.

Cefakârkomşu,(toplumsal baskıya ve bedduâ sağanaklarına dayanamadı da eziyet ettiğisahâbîye) şöylededi:

-Artık evine dön. Vallahi hiçbir zaman seni bir daha üzmeyeceğim."7

Komşusuna zulmeden Cennet'e giremez

İbn-iMesud (R.) anlatıyor:

"Allah'ınResûlü buyurdu:

Kendisineemanet bırakıl(acakderecede güven duyul)mayan kişinin (olgun) îmanı,sözü-sözleşmesine bağlılığı olmayan kişinin de (güvenilir) dinî bütünlüğüyoktur.

Muhammed'incanı tasarrufu altında bulunan Allah'a yemîn ederim ki kişinin dili (kâfirliğe götürücü, haramlaradüşürücü sözlerden arınarak) dosdoğru olmadıkça dini, kalbi (bâtıl inançlar ve rûhîharamlardan korunarak) dosdoğru olmadıkça da dili dosdoğru olamaz.

Komşusu"Bevaik"ından güven duymayan kişi (de azab görmeksizin) Cennet'e giremez.

(Dinleyicisahâbîlerden biri tarafından) soruldu:

-Bevaik nedir Ya Resûlellah?

-Kişinin komşusuna zulmetmesidir; haklarına tecavüz etmesidir.

(İyicebiliniz ki; faiz, karaborsa ve aldatma gibi yollarla) haramdan mal kazanıp da ondanhayra veren kişi için (hayra harcaması sebebiyle) o mal bereketlendirilmez. O maldan sadaka versesadakası kabul olunup sevablandırılmaz. Zira, şüphe yoktur ki, pis pisigidermez. Ancak, temiz pisi giderir. (Haram yollardan kazandığı için ölümünden sonra) bu maldan geriye kalan da onuniçin ancak Cehennem'de azık olur.8

Kötü komşu Cennet'e giremez

Birsahâbî Allah'ın Resûlü'ne (s.a.v.) gelerek şöylece dert yandı:

- (Ya Resûlellah!) Ben falanca topluluk içinde yaşıyorum. Onlardan enyakın olan (komşum)bana en büyükzararı veriyor, (neyapayım?)

Allah'ınResûlü Hz. Ebu Bekir, Ömer ve Ali'yi (bu şikâyet olunan topluluğa) gönderdi. Onlar da mahallinmescidinin kapısında durarak yüksek sesle şu ölçüyü tebliğ ettiler:

-Ey insarnlar! İyi dinleyiniz. (Çevrenizdeki) kırk evin sakinleri sizin komşularınızdır. Komşusufenalıklarından emin olmayan kimse (cezasını çekmeksizin) Cennet'e giremez.9 

Komşusunu üzen Cehennem'dedir

EbûHüreyre (r.a.) anlatıyor:

"(İlgisini çeken bir husustaaydınlanmak için)bir sahâbî (sözalıp) şöylesordu:

-Ya Resûlellah! Filanca kadının (farzların dışında çok) çok namaz kıldığı, oruçtuttuğu ve zekât verdiği söyleniyor. Ne var ki dili ile de komşularını üzüpduruyor.

(Bukadın hakkında ne buyurursunuz?)

-O kadın Cehennem'dedir; komşularını üzmesinin cezasını çekmek üzere Cehennem'egidecektir.

-Ya Resûlelah! Falanca kadın da (yalnız farz görevlerini yaptığı için) namazının, orucunun ve zekâtınınazlığı ile anılıyor. Fakat o kadın (komşularına) keş peyniri, süzülmüş yoğurt (gibi şeyler) ikram ediyor ve diliyle dekomşularını hiç mi hiç üzmüyor.

(Bunane dersiniz?)

- O kadın da Cennet'tedir."10

 

1 Buhârî Edeb 29, Müslim İman 73

* Kurtubi Nisa 36 5/184, M. Zevaid8/164. İhtisar yapılmıştır.

2 Kurtubî El-Camiu Li Ahkâmil Kur'ân Nisa 36 (5/188)

3 Buhârî Edeb 32. Müsned 6/175

4 Keşfü'l-Hafa Hn. 181, Hakim Müstedrek 1/378

5 Buhârî Edeb 20, Müslim İman 141

6 İs. Kesîr Furkân 68, (3/326) Müsned 6/8

7 M. İ. Kesir Nisa 148 (1/453), M. Zevaid 8/170

8 Levâmlul-Ukûl 4/742, Kısmîrivayet için bak. M. Zavâid 1/96.

9 Kurtûbi El-Camlu li Ahkamil-Kurân Nisa 36 (5/185), M. Zevâid8/169

10 M. Mesabih K. Adab B. Şefakati... Alel-Halk Hn. 4992, Müsned 2/4440

 

 

 



Ali Rıza DEMİRCAN
http://www.alirizademircan.net/27-komsuluk-15-469h.html



Sexual Life According To IslamİSLAMA ƏSASƏN SEKSUAL HƏYATСЕКСУАЛЬНАЯ ЖИЗНЬ СОГЛАСНО КАНОНАМ ИСЛАМАئىسلامدا جىنسىي تۇرمۇشبيان حكم استرقاق الأسيرات و الاستغلال الجنسي لهن في ضوء القرآن والسنة
Ana Sayfa | Biyografi | Eserleri | Cuma Hutbeleri | İnceleme Makale | Güncel Konular | Haberler | İletişim