26- Akrabalık Görevleri

26- Akrabalık Görevleri
26- Akrabalık Görevleri

26- Akrabalık Görevleri

Allah'ınKitabı'ndan: "(Seninle) akrabalığı olana, yoksula veyolcuya hakkını ver. (Malını gereksiz yere) saçıp savurma."* İsra Suresi âyet 26

Hurmalığı akraban için ayır

Sâbitİbn-ü Enes (r.a.) anlatıyor:

"Sevdiğinizşeylerden (Allahiçin) vermedikçeAllah'ın rızasına elbette eremezsiniz. Allah yolunda her ne harcarsanızmuhakkak Allah onu bilendir." anlamındaki Al-i İmran Sûresinin 92. âyetivahyedilince sahabîlerden Ebû Talha Allah'ın Resûlüne (geldi ve) şöyle dedi:

-Ya Resûlellah! Anladığıma göre Rabbimiz mallarımızdan (kendi rızası için vermemizi) bizden istiyor.

Sizişâhid tutuyorum(Ya Resûlellah!)Ben Erîha'daki yeri (hurmalığımı Rabbimin rızası için vermek üzere) ayırdım.

Hz.Peygamber (onudinledikten) sonraşöyle buyurdu:

-Hurmalığını akraban için ayır.

(Buemri alınca)Ebu Talha da hurmalığını akrabaları olan Hasan İbn-ü Sabit ile Ubey İbn-ü Ka'barasında taksim etti."1

Akrabalık görevleri nelerdir?

Dinimizin,Nisa Sûresinin 36. âyetiyle kaynaştırıcı ve seviştirici mübârek bir müesseseolarak takdim ettiği, fazîlet ve fedâkârlık ölçüleri içerisinde yaşatılmasınıısrarla emir buyurduğu akrabalık, mukaddes bir kuruluştur.

Baba,anne, amca, hala, ağabey, abla, dayı, teyze ve kardeşten meydana gelen yakınakrabalarımıza ve bunların dışındaki ana-baba ve eş tarafından irtibatlıolduğumuz uzak akrabalarımıza karşı Rabb'imizin ve Peygamber'imizin yüklediğigörevleri üç bölümde şöyle hûlasa edebiliriz.

a- Ziyaretleşmek

Farklı şehirlerdeoturma sebebiyle karşılıklı ziyaretleşmelerin mümkün olmadığı zamanlarda isemektuplaşma ve telefonlaşma yoluyla ilişkiyi sürdürmek.

b- Hakk'a ÇağırıpBâtıl'lardan Sakındırmak

Mü'minlerin,birbirlerini iyiye, güzele ve doğruya çağırmaları, vahyin, ilmin ve olgun aklınçirkin gördüklerinden sakındırmaları vazîfeleridir. Ancak bu kudsî vazîfeninakrabaya karşı îfası husûsî bir önem ve öncelik taşır.

Yüce MevlâmızPeygamber'imize ve O'nun şahsında biz mü'minlere şöyle emir buyurmuştur:

Şuara Sûresi 214;"(Önce) en yakın akrabanı (Allah'ın azabı ile) korkut."

c- Yardımlaşmak

Akrabamıza karşıdinimizin bizlere yüklediği üçüncü bir vazîfe de, onlarla yardımlaşmaktır.Gerçi mü'minler pek çok Kur'ân ve Sünnet buyruğu ile yardımlaşmaklaemrolunmuşlardır. Fakat akraba arasında yardımlaşmak, çok daha mühim ve tercihedilmesi zarûrî bir vazîfedir. Bu vazîfe bazen isteğe bağlı yardımlaşmasınırlarını aşarak huûkî bir mahiyet kazanır ve haklar çerçevesi içerisinegirer.

Çünkü Rabbimiz. "Akrabaya Hak'kını ver!"* emrini verirken Peygamber'imizde şöyle buyurmuştur.

"Veren el, alanelden üstündür. Hem nafakasını verdiğin kimselerden başla. Anneni, babanı, kızkardeşini, kardeşini, sonra sana en yakın ve ondan sonra en yakın olanlarıgözet."**

Hiç şüphe yokturki, üzerine nafaka vâcib olacak kimsenin, kendi ailesinin ihtiyaçlarını teminettikten sonra, akrabasına yardım edebilecek güçte olması gerekir.

Ancak ana-babanın nafakası, fakir de olsa evlatüzerine vâcibtir.

Akrabadan geçiminitemin edemeyene ve zarurî ihtiyaçlarını ve hizmetlerini karşılayamayanaverilmesi vâcib olan nafaka onun mesken, yiyecek, giyecek, (ihtiyar ise)hizmetçi, (hasta ise) tedavi masraflarını karşılayacak miktarda olacaktır.

Eğer mü'min üzerinevâcib olan nafakayı kendi arzusuyla verirse pek büyük bir sevaba nail olur.Vermezse büyük bir günahı irtikab etmiş olur. Çünkü Peygamber'imiz şöylebuyurmuşlardır:

"Nafakasını verdiğikimseyi ihmal etmesi, kişiye günah bakımından kafidir."*

Nafaka ödemevazîfesini yerine getirmeyen mü'min günaha girmekle kalmaz, İslâm Hukuku'nagöre teşkilatlanmış cemiyette nafaka ödemeye mecbur edilir.**

En hayırlı sadaka akrabaya verilendir

Hakîmİbn-ü Hizam (r.a.) anlatıyor:

"Sadakalarlailgili olarak bir sahâbî Allah'ın Resûlü'ne (s.a.v.) sordu:

- (Allah katında) en değerli sadakahangisidir?

Şöylebuyurdular:

-Akrabadan, içinde düşmanlık besleyen bir kişiye verilen sadakadır."2

Kindar da olsaakraba tercih edilmelidir.

İçindedüşmanlık besleyen akraba, vazîfelerini yapmayan, üstelik çekememezlik ateşiile de yanan akrabadır. Böylesi akrabaya yardım edebilmek fedakarlığı yalnızAllah için yapılabileceğinden bu yardım en değerli sadaka olur. Kaldı kiyapılan yardımın kişi üzerinde olumlu tesiri olacağından bu sadaka düşmanlığınerimesine ve sevgiye dönüşmesine de vesile olabilir. Kindar akrabaya yapılanyardımın en değerli oluşunun bir sebebi de bu olsa gerektir.

Sana verilmese de sen ver

Avfibn-ü Malik babasının şöyle anlattığını rivayet ediyor:

"Allah'ınResûlü'ne (giderekiçimde ukde olmuş hususu şöylece dile getirip) sordum:

-Ya Resûlellah! Amcamın bir oğlu var. (İhtiyacım olduğunda) ona gidiyor ve ondan yardımistiyorum fakat o bana vermiyor. (Üstelik) alâka da göstermiyor.

-Sonra bana ihtiyacı oluyor ve bana gelerek benden yardım istiyor. Ben de onayardım etmeyeceğime ve ilgi de göstermeyeceğime yemîn ettim. (Bu davranışıma) ne buyurursunuz?

(Evetböyle sordum.) Allah'ınResûlü (s.a.v.) de bana:

-(Yemînimibozarak yardım etmemi ve alâka göstermemi ve böylece) daha hayırlı olanı yapmamı sonrada (bozduğumiçin) yemîniminkeffâretini ödememi emir buyurdu."3

Akrabaya yardımda iki türlü sevab vardır

Abdullah'ıneşi Zeyneb (r.a.) anlatıyor:

"Allah'ınResûlü'ne (s.a.v.) sordum:

-(YaResûlellah! Fakir) olan kocama ve himayem altında bulunan (kardeşimin) yetim çocuklarına yapacağımharcama üzerimdeki zekât/sadaka görevini düşürür (bana sevab kazandırır mı?)

Allah'ınResûlü (s.a.v.) şöyle buyurdu:

-Bu (gibiharcamalar) ikitürlü sevab kazandırır.

a-Sadaka sevabı,

b-Akrabalık(haklarını gözetme) sevabı."4

Allah'ın yardımı seninledir

EbuHüreyre (r.a.) rivayet ediyor:

"Birsahâbî Allah'ın Resûlü'ne (s.a.v.) şöylece şikâyette bulundu:

-Ya Resûlellah! Benim akrabam var. Ben onları ziyaret ediyorum. Onlar benimlemünasebeti kesiyorlar. Ben onlara iyilik ediyorum, onlar bana fenalıkediyorlar. Ben onlara hoşgörülü davranıyorum, onlar bana çirkince karşılıkveriyorlar. (Banane öğütlersiniz?)

- Eğer anlattığın gibi isen (günaha girdikleri ve azabauğrayacakları için) onlara kızgın kül yutturuyor gibisin.

Buşekilde devam edebildiğin sürece onlara karşı Allah'ın yardımı seninle beraberolacaktır."5 

Akrabaya sıla Cennet'e götürür

Halidİbn-ü Zeyd Eba Eyüp El-Ensarî (r.a.) rivayet ediyor:

"Birsahâbî Allah'ın Resûlüne (s.a.v.) şu ricada bulundu:

-Ya Resûlellah! Beni Cehennem'den uzaklaştıracak ve (üstelik) Cennet'e sokacak amel(ler)i banaöğret(irmisiniz?)

Hz.Peygamber şöyle buyurdu:

-(Emir veyasaklarına itâat ederek) Allah'a ibâdet eder, ona hiçbir (şahıs, ilke, kurum ve rejimi) ortak koşmazsın. Namazı kılarsın,zekâtı verirsin (vebir de ziyaret ederek, Hak'ka çağırıp Bâtıl'lardan sakındırarak ve gerektiğindemaddî yardımda bulunarak) akrabana sıla yaparsın."6

 

* Diğer âyetler için bak. Bakara177. 215, Ra'd 21, Nahl 90, İsra 26 Şuara 214 Muhammed 22

1 Ebû Davûd Zekât 45, Buhârî Vesâyâ 10, Müslim Zekât 43.

* İsra, 26,

** Nesâî Zekât 51, Bulûğül-Meram B. Nefekat.

* Et-Tac, 2/37, Müslim Zekât 40.

** Bak. İslâm'da Sosyal Dayanışma M. Ebu Zehra, Yağmur Yay,1969, Sh. 145-146

2 Sünenüd-Dârimi K. Zekât B. (38) Sadakati Alel-Karabeti, Müsned 3/402

3 Nesâî Eyman 16, İ. Mâce Kefâret 7

4 İ. Mace Zekât 24, Buhârî Zekât 48, Müslim Zekât 45.

 

 

 



Ali Rıza DEMİRCAN
http://www.alirizademircan.net/26-akrabalik-gorevleri-15-470h.html



Sexual Life According To IslamİSLAMA ƏSASƏN SEKSUAL HƏYATСЕКСУАЛЬНАЯ ЖИЗНЬ СОГЛАСНО КАНОНАМ ИСЛАМАئىسلامدا جىنسىي تۇرمۇشبيان حكم استرقاق الأسيرات و الاستغلال الجنسي لهن في ضوء القرآن والسنة
Ana Sayfa | Biyografi | Eserleri | Cuma Hutbeleri | İnceleme Makale | Güncel Konular | Haberler | İletişim