10- Ahlâkî Yönden Benzeme

10- Ahlâkî Yönden Benzeme
10- Ahlâkî Yönden Benzeme

10- Ahlâkî Yönden Benzeme

Ahlâkî Yönden Benzeme

İslâm'agöre ahlâk, insanın iradeli davranışlarının bütünüdür. Kur'ân'a, Sünnet'e veortak aklî değerlere uygun sözler, davranışlar ve işler güzel ahlâkı oluşturur,aykırı olanlar ise çirkin/kötü ahlakı meydana getirir. Bu anlam genişliğisebebiyledir ki Peygamberimiz "Ben güzel ahlâkî değerleri tamamlamak içingönderildim. " buyurmuştur. Duâlarını da ahlâkı iki kısma ayırarak yapmıştır:

"Allah'ım! Beni ahlâkın en güzeline erdir. Ahlâkınen güzeline erdirebilecek olan Sensin. Beni ahlakın kötüsünden uzaklaştır.Ahlâkın kötüsünden uzaklaştırabilecek olan da Sensin. "

İslâm kötü ahlâktan men ederken hususiyleYahûdiler ve Hıristiyanlar gibi yabancı ümmetlere; bâtıl din ve ideolojimensuplarına has bir karakter arz eden güzel ahlâka aykırı davranışlardan dabilhassa sakındırmıştır.

Kur'ân-ı Kerîm'in yanı sıra Peygamberimiz de insanlıktarihini yorumlayan açıklamalarında tarihî toplumların çöküntülerine sebep olanahlâksızlıklara dikkatleri çekerek onlara benzememe konusunda mü'minleri uyarmıştır.

Biz bu uyarıların bir bölümünü Kur'ân çizgisinde hadîslerlesunacak ve bu hadîslerin konumuzla ilgili kısa bir yorumunu yapacağız.

HakBilindikten Sonra Tefrikayı Sürdürmek

İslâm Dini, Kur'ân diliyle "Allah'ın ipi Kur'ân'a sarılın,ayrılıklara düşmeyin..." buyurmuş ve bu emrini pekiştirmiştir. Peygamberimizde birlikteliğin gerekliliğini öğretmiştir. (2) -Allah şanını yüceltsin.- O,Kurândan sapan Müslümanların tarihî topluluklar gibi bölünmelereuğrayabileceğine dikkatleri çekmiştir. Gerçekleşebilecek bölünmelerin çokluğunaişaret edebilmek için yetmiş üç rakamını kullanarak uyarılarda bulunmuştur.

Avf b. Mâlik Allah'ın Resûlü'nün şöyle buyurduğunu anlatıyor:

"Yahûdiler yetmiş bir gruba ayrıldı. Bir grubu Cennet'te,yetmişi Cehennem'dedir.

Hıristiyanlar yetmiş iki gruba ayrıldı. Biri Cennet'te,yetmiş biri de Cehennem'dedir.

Muhammed'in canı yönetimialtında bulunan Allah'a yemin ederim ki, benim, ümmetim de yetmiş üç grubaayrılacaktır.

Biri Cennet'te, yetmiş ikisi Cehennem'dedir.

(Sahâbiler tarafından) soruldu:

Cennete girenler kimlerdir? Ya Resûlellah!

(Kur'ân ve Sünnet çevresinde toplanan) Cemâat'tir/Topluluktur." (3)

Bu hadis, tarihî topluluklara benzeyerekonlar gibi ayrılıklara düşmememiz konusunda bizleri uyarmaktadır.

KötülerleKötülükleri İçinde İlişkileri Sürdürmek

Yüce Allah İsrail oğullarının inkârcılarının lanete uğrayışsebeplerinden birini şöylece açıklamıştır:

"Onlar birbirlerini yaptıkları iğrenç şeylerdenvazgeçirmeye çalışmadılar. Yaptıkları gerçekten pek kötüydü. "(4)

Allah'ın Resûlü, Rabbimizin bu Kur'ânî duyurusunu İsrailoğullarıyla şöylece örneklendirmiştir:

"İsrail oğulları arasında (toplumu etkisi altına alan) ahlâkîçöküntü şöyle başladı. Onlardan biri günah işleyen diğer birine rastladığındaşöyle derdi:

-Be adam; Allah'tan kork, yapmakta olduğunişi bırak. Zira, o iş sana helâl değildir.

Ne var ki, ertesi gün aynı adamla karşılaştığında -işlediğigünahı sürdürmüş olması- onunla oturması, yemesi ve içmesine engel olmazdı.Onlar böyle yapınca, Allah bir kısmını diğer bir kısmına; bizzat günahişlemeyen fakat fiilen günahı onaylayanların kalplerini, günah işleyenlerebenzetti de hepsi Allah'ın lanetine uğradılar." (5)

Dinî - MalîVazifelerden Kaçınmak

"...Kurtulup başarıya ulaşacaklar ancak nefsinin Şuhh'undankorunanlar olacakdır. " (6) anlamındaki Kur'ân buyruğunu tarihi bir örnekleaçıklamak için Peygamberimiz şöyle buyurmuştur:

"  Zekât, nafaka,infak, fıtra ve keffaretler gibi dinî-mâlî vazifelerinizi yapmamak olanŞuhh'tan kaçının.

Zira bu vazifelerden kaçınma sizden önceki toplulukları helaketmiş, onları birbirlerinin kanını dökmeye, haram olan can ve maldokunulmazlığım helâl görmeye sevketmiştir." (7)

(35) Elcamiüs-Sağîr (Bu'istü) ve(Allahümme...)

(2) Al-i İmran 103.

(3)İ. Mâce K. Fiten B. Îftirakıl-Ümem Hn.3992.

Arapçada çokluğu ifade etmek içinkullanılan Yetmiş rakamı ve benzerleri sayı belirlemek için değil çokluğuaçıklamak içindir.

Haramları Halâl Kılmak

Mekke'nin fethedildiği yılda... Allah'ın Resûlü Mekke'de ikenbazı ilâhî yasakları açıklamak için şöyle buyurdu:

- Allah ve O'nun Peygamberi alkollü içkileri,boğazlanmaksızın ölmüş ölü hayvanı, domuzu ve putların salım satımını haramkıldı.

(Allah'ın Resûlü'nün emirleri ve yasaklarına titizlikle vetam bir şekilde uymak arzusunda olan) sahâbiler tarafından soruldu:

-Ya Resûlellah! Ölü hayvanların içyağlarının satışı konusunda ne buyurursunuz? Biliyorsunuz, bu yağlar gemileresürülüyor, onlarla deriler yağlanıyor ve insanlar bunları aydınlatmadakullanıyor.

-Hayır hayır, ölünün iç yağlarının buşekilde kullanılması ve bu sebeple de satışının yapılması halâl değildir. ???

Allah'ın Resûlü devamla şöyle buyurdu:

-Allah, canları çıkasıca Yahûdilereiçyağlarını haram kıldı. Fakat onlar hileye başvurdular, iç yağlarını eriterekşeklini değiştirdiler. Sonra da onu satıp bedeli ile aldıklarını yiyipiçtiler." (8)

(4) Maide (79)

(5)İ. Kesir Maide 8

(6) Teğabün 16

(7) R. Salihin ?

(8)Enam 146, İbn-ü Mâce Ticaret  11. (Hn. 2167)

Taraflı Adalet

Rabbimiz, Kur'ân'da adil olmamızı, nefsimizin, ana-babamız veakrabamızın aleyhinde de olsa adaleti gerçekleştirmemizi, düşmanlarımıza karşıbile adaletsizlikten kaçınmamızı emrettiği için Peygamberimiz soylu-soysuz,zengin-fakir ve güçlü-güçsüz ayırımı yapmaksızın adaleti sağlardı. Buduyarlılığı bilinmesine rağmen, ondan hırsızlık yapan soylu bir kadın lehinehırsızlıkla ilgili ilâhi cezanın uygulanmaması için ayrıcalık talep edilmesi,derin bir öfkesine sebep olmuş, bu vesîle ile uyarıcı açıklamalardabulunmuştur. (9) Hz. Aişe (r.) anlatıyor:

"(Kureyş'in bir kolu olan) Mahzûmî'lerden hırsızlık yapankadının durumu Kureyş'lileri pek üzmüştü. (Aralarında görüşüp konuşurlarkeniçlerinden) biri sordu:

-Bu kadına ceza uygulamaması için Allah'ınResûlü'ne kim ricada bulunabilir? Diğerleri de şöyle dediler:

-Yakın dostu Üsame b. Zeyd'den başka kimAllah'ın Resûlü'ne ricada bulunmak cesaretini gösterebilir?

(Üsame'ye rica ettiler.) O da geliparacılık yapmaya kalkınca Allah'ın Resûlü onu yererek şöyle buyurdu:

-Allah'ınbelirlediği cezalardan birinin uygulanmaması için aracılık mı yapıyorsun?

Sonra da sözlerini şöylece sürdürdü:

-Sizdenönceki topluluk1ar, sosyal çevresi ve etkinliği olan biri hırsızlık yaptığızaman onu bağışlamaları, sıradan birkişi hırsızlık yaptığı zaman ise ona ceza uygulamaları sebebiyle helak oldu.

Allah'a yemin ederim kiMuhammed'in kızı Fâtıma hırsızlık yapsaydı onun da elini keserdim." (10)

Kadınların İzlerini Sürmek:

Yüce Mevlamız, dünya hayatının geçiciliğine, eşlerimiz veçocuklarımızın deneme aracı olduğuna sık vurgu yapmaktadır.(11) Peygamberimizdebu doğrultuda yaptığı uyarılarından birinde şöyle buyurur:

- Gerçekten dünya tatlı ve yeşildir. Allah, size dünyadahayat verip kulluk denemesine tâbi tuttu. Nasıl yaşayacağınıza bakacak.

(9) Nisa 135, Maide 8

(10) Buharî K. Enbiya B. 54. R. Salihin B. Tahrimiz-Zülmi.Özel şartları içinde hırsızın elinin kesilmesi Kur'ân'ın belirlediği bircezadır. Bak.Maide 38

Dünyanın geçici cazibesine kapılıp haramlara bulaşmaktankorunun. (Hakk'dan sapmış cazibeli) kadınların peşi sıra gitmekten sakının.Zira İsrail oğullarında ilk sapıklık, kadınların sapmaları sebebiyle başladı."(12)

Ana-Baba veAkrabadaki Kusurla Kişiyi Suçlamak

İslâm Kur'ân diliyle kendisinden önce yaşanan Cahihiliyetindeğer yargılarını yermiş ve müminleri sakındırmıştır.

"Onlar hala Cahiliyet döneminin hükmünü mü aramaktadırlar.Gerçekten inananlar için hükmü Allah'tan güzel kim olabilir?"(13)

Peygamberimiz de Cahiliyet uygulamalarını şiddetle kınayarakuyarılarını sürdürmüştür. Aşağıda sunacağımız olay örneğimizdir. TabiindenMa'rur isimli kişi anlatıyor:

"Rebeze'de sahâbi Ebû Zer'le karşılaştım. Üzerinde yeni veastarlı bir takım elbise vardı. Hizmetçisinin üzerinde de tıpa tıp aynısı birtakım elbise vardı.

(Bu durum pek olağan olmadığı için ilgi duyarak) ona bununnedenini sordum. Şu cevabı verdi:

-Ben bir adamla ağız kavgasına tutuştum.Bir ara anasındaki bir kusurla onu ayıpladım.

(Bunu öğrenen) Allah'ın Resûlü (s. a.) beni şöylece kınadı:

-Ya Ebâ Zer! Sen onu anasının kusuru ile miayıpladın? (Bunu yapabildiğine göre) sen kafası ve kalbinde Cahiliyyetdöneminin değer yargılarını taşıyan bir adamsın.

(Allah'ın Resûlü daha sonra da şöylebuyurdu:) Hizmetçileriniz kardeşlerinizdir. Onları yönetiminiz altına koyan daAllah'tır. Kim idaresi altında bir mü'min kardeşini çalıştırırsa, onuyediğinden yedirsin, giydiğinden de giydirsin. Bir de çalışanlarınızaüstesinden gelemeyecekleri işleri yaptırmaya kalkışmayın. Yok eğer yapmalarınıisterseniz onlara yardım ediniz." (14)

DünyaMallarını Elde Etmede Yarışmak

-Salat ve selam üzerine olsun- Allah'ın Resûlü Hz. Muhammed,Kur'ân çizgisinde benzenilmemesi ve âkibetlerine uğranılmaması gerekentoplumlardan hareketle korkularını dile getirerek verdiği öğütlerinden birindede şöyle buyurur:

- Sevinin, sizi sevindirecek mallara kavuşmayı arzulayın.Ancak Allah'a yemin ederim ki ben sizin için fakirliğin doğuracağıtehlikelerden korkmuyorum. Fakat sizden önceki topluluklara bolca verildiğigibi size de dünya nimetlerinin çokça verilmesinden pek çok korkuyorum.

Korkuyorum, çünkü bu maddî zenginlikler sebebiyle sizdenöncekiler gibi birbirinizle yarışmaya kalkar, (bir birinize haset eder,birbirinize sırt çevirir, düşmanlık eder ve birbirinizin kanını dökmeyeyeltenirsiniz de neticede şımartıcı mal varlığı) sizden öncekiler gibi sizi de felâketegötürür; dünyanızı ve âhiretinizi mahveder.) (15)

Sunulan Hadislerin Ahlâki Benzeme Yönünden Yorumu

Hak bilindikten sonra inatla bölücülüğe devam etmek,kötülerle kötülükleri içinde ilişkileri sürdürmek, dinî-malî vazifelerinîfasından kaçınmak, haramları helâlleştirmek, taraflı adalet, ahlâkı düşükkadınlara uymak, ana -baba ve akrabadaki kusurla kişiyi suçlamak, dünyamallarını elde etmede birbirinize zarar verici yollarla yarışmak şüphesiz İslâmDini'nde haram kılınmıştır.

(11) Enfal 28,İsra 45-6, Ankebut 64, Hadid 20.

(12) R. Salibin B. Fit-Tekva Hn. 2.

(13) Maide 50,

(14) Buharî, K. İman B. Meâsi MinEmril-Cahiliyyeti 1/13.

(15) İ. Mâce, K. Fiten B. Fitnetil-Mali Hn.3997.

Hz. Peygamberin İslâmî haramlar arasındanbunlarla misal vermesi, başta İsrail oğulları olmak üzere tarihî toplumlardanbazılarının çökmesine sebep olan ahlâksızlık türlerinin mü'minler arasındavücut bulmasını/oluşmasını ve yaygınlaşmasını önlemektir. Hayat tarzı veneticesi itibariyle onlara benzer duruma düşer olmaktan sakındırmaktır.

 

 

 



Ali Rıza DEMİRCAN
http://www.alirizademircan.net/10-ahlaki-yonden-benzeme-16-345h.html



Sexual Life According To IslamİSLAMA ƏSASƏN SEKSUAL HƏYATСЕКСУАЛЬНАЯ ЖИЗНЬ СОГЛАСНО КАНОНАМ ИСЛАМАئىسلامدا جىنسىي تۇرمۇشبيان حكم استرقاق الأسيرات و الاستغلال الجنسي لهن في ضوء القرآن والسنة
Ana Sayfa | Biyografi | Eserleri | Cuma Hutbeleri | İnceleme Makale | Güncel Konular | Haberler | İletişim